Ekonomik buhranlar sadece cüzdanları küçültmez; insanların birbirine olan tahammülünü, umudunu ve geleceğe dair inancını da tüketir. Bugün yaşadığımız kırılma tam olarak budur. Market raflarında değişen fiyat etiketleri, kirayı yetiştirme telaşı, bir çocuğun ihtiyaçlarını karşılayamamanın ezikliği artık sadece ekonomik bir mesele olmaktan çıkmıştır. Bu durum, toplumun ruh sağlığını kemiren büyük bir çöküşe dönüşmüştür.
İnsanlar artık yalnızca yoksullaşmıyor; aynı zamanda yoruluyor, içine kapanıyor ve sessizce tükeniyor. Eskiden bir sofranın etrafında birleşen aileler şimdi aynı evin içinde birbirinden uzak hayatlar yaşıyor. Çünkü geçim derdi, insanın önce huzurunu alır. Huzuru alınan insan ise zamanla sevgisini, sabrını ve merhametini kaybetmeye başlar.
Son yıllarda artan toplumsal şiddet olayları da bunun en ağır sonuçlarından biridir. Sokakta küçücük bir tartışmanın cinayetle sonuçlanması, aile içinde büyüyen öfke, çocukların sevgiden çok baskıyla büyümesi tesadüf değildir. İnsanlar artık taşıyamadıkları hayatların altında eziliyor. Ve ne yazık ki bazıları için bu yük, yaşamaktan vazgeçmeye kadar gidiyor. İntihar haberleri sıradan bir istatistik gibi geçiyor ekranlardan; oysa her biri, “dayanamadım” diyen sessiz bir çığlıktır.
Kimse gerçekten mutlu değil bugün. Çünkü mutluluk sadece para ile ilgili değildir ama sürekli para kaygısıyla yaşayan bir toplumun huzurlu kalabilmesi de mümkün değildir. İnsanlar artık geleceği planlamıyor, sadece günü kurtarmaya çalışıyor. Hayal kuramayan bir toplum ise zamanla vicdanını ve ortak duygularını kaybetmeye başlar.
Ekonomik krizler elbette bir gün biter. Tarih boyunca her buhran sona ermiştir. Fabrikalar yeniden çalışır, piyasalar toparlanır, rakamlar düzelir. Ama asıl tehlike burada değildir. Asıl tehlike; bu süreçte normalleşen yozlaşma, kaybolan ahlak, değersizleşen insan hayatı ve parçalanan aile yapısıdır. Çünkü ekonomi düzelir, ama çürüyen toplumsal vicdan kolay kolay onarılmaz.
Bir ülke ekonomik buhrandan çıkabilir. Fakat umudunu kaybetmiş, sevgiyi unutmuş, şiddeti olağan görmeye başlamış bir toplumun yaralarını sarması bazen nesiller sürer. Ve bugün en büyük korkumuz da budur: Geçici bir ekonomik kriz uğruna, kalıcı olarak bir ya da iki nesli kaybetmek...
İşte düşünmemiz gereken asıl mesele bu.