İbrahim Çelikli
135 şiiri ve 21 yazısı kayıtlı Takip Et

Y e n g e



Y e n g e


Yenge

iki kadın oturmuş nas(ih)at verir ğızlara
tabii, önşe yaşı yetmeyenler dışar(ıy)a,
"hadi gadın gızlaa(r)
bi gız gayfesi yapın daa
sayanızda hö(y)le datlı datlı içelim gaa(yri)"
..
“-ya da
"gııı yeniyetme ferikleee(r) gedin de
su doldurun gelin, (Y)okarı Çesmeden..
hö(y)le buuuz gibi bi içelim elinizden
desdilerdehi su zabahdan galam anan,
bayatlamışdır bayaa"

yeniyetmeler sözde uzaklaşınca, abılalar
evde galanlara sıkı sıkı tembihe başlarlar
(y)etişgin gızlara;
"-bak gızım erkek kısmısı elo(ğ)lu
“havasın-mavasın,
yoluna ölüyon
yemeden işmeden kesildim
senden başga bişi(y) düşünmeyon”
deye başlar,.. sırlar daa, sıralar

sakın ha ganman, erkek gısmına
hele hele tehnede başbaşa galman haa,
nolu(r), nolmaz, gızzlaar
ay abaaamm sen bana bana
bunu demediydin demen
vallaha garışman
bakın! eyi dinen, bakmayın mal mal ”
kızlar mahçup, yanakları al..al,
dinnerle(r), can evinden

derken öteki abıla; söze başlar
“-“bi tecik yana(ğın)dan öpb(v)eren” derle(r)
sonura gözünüzün yaşına bakmazlar
neye derseniz, kendi gelenden bıkarlar,
emmee it gibi gaçanı govalarlar

bi tee, ataşınan barıt yanyana durmaz
aklınızı başınızdan alırlar,
deryalara salırlar,
gızlığınıza mukayet olun,
düğünden önşe olmaz den
ben size o gadak deyen, n’oluur-nolmaz
olmuş hiş bişiy; olmamış gibi olmaz

sakın deyen; tehnede-mehnede
baş başa-maşbaşa galayın demen
galısanız daa, bi an evvel sıvışın
tam ganınızın gaynadığı esirler
yürenizin hop hop oynadığı sıra
zati vakdı gelince görceniz, dadını-madını
marağ ettiğinize değmez valla..

“-gız gısmı onu bişii sanır,
emmee vardığı gün usanır,
gulanıza küpe ossunda ona gore”
“-elo(ğ)lu garnınızı şişiri de
görüsünüz.. bes paralik olu namısınız,
Allah mafazan Allah..ortada galısınız
Alla(hı)m goru Ya Rebbim.”

“-herkeşler “yoldan çıkdı” der
yüzünüze tükürü(r)ler
köyden sürü(p)-çıkarırlar
bubanız takkasını öne eğer,
odaya gaffaya çıkamaz
ananız gahrından ölü(r) geder
bi de yetmezimis gibi aganız…
annınızın orta yerine tüfe(ği) dayar
bi donuz sıkısı sıkar,
o gadar
namıs namıs deye
damlara düşer, durduk yerde,
Allah mafazan Allah
..
emmee erke(ği)n elinin kiri
elini yur geçer geder
ben eddim demez, de
"gancık köpeg guyruk sallama(z)sa
erkek köpeg ardında dolanmaz” der
ne yere ne göğe sığamazsınız,
kimseler,
kimseler eve dama, köye sığdırmaz
iş işden geçer dee
ne demeğ isdedi(ği) mi
o zaman annarsınız..

hemi dee Allah indinde de günah
cehennem ataşında cayır cayır yanarsınız
ananızın bobanızınn gardaşınızın
güna(hı) vobali boynunuzda mahşere gadak
dolanı duru gurtulamazsınız
tarlaya-bacaya, çapaya yalınız getmen
çeşme başında dolanan olu(r)sa
desdiyi kafasına geçirin, heç acıman
kim olusa ossun, valla

ötüyon “şey” deyollarıdı
“aşşa mellede; Gara Çavışların gızı
emmi o(ğ)luynan samannıkda basılmış
olu mu oluu
döyüso(ğ)lu döyüs ne demiş biliyonuz mu?
yalbasdının eniği..
…
"benim göynüm mıhdarın böyük gızında
ben aslında,hayvanlara saman almaya
samannığa girdimidi zaba(h)la(yin)
emmim gızı, yannış annadı haralda,
sıkışdırdı
eyiki geldiniz valla,
ız da(h)a şeytana uyca(ğı)dı,
başımda galmaya havaslı,
ne bileyin ben aklıma bişi ğelmedi”
sankı sabi sübyan çocuk da
erkek gısmı öyledir işde.. yaa
adınızı lekeler, temizlemez,
ben etdim dutdum demez
adam gibi sözünün ardında durmaz

tabii gız ne dediyse kimseler inanmamış,
adı orasbıya çıkmış
bubası da kör eşşek sudan gelesiye zopa atmıs
sonna da sürüye-sürüye dokdura eletmiş
dokdur “gızınız gızo(ğ)langız” demiş
emme.. ne fayda,
bak gari, hincii
gızın bubası o gızgınnığına barabar, hadii
öteyüzde(ki) bi köye
aşıtladıvımış
iki garılı, bobası yaşında, topal birine
verivimiş, kaş verdilerisee.. satıvımış
düğün-müğün hakgetire

eeeeeee adam haklı,
netsin.. zavallı,
gızın adı çıkmış bi kere
çıkmış dokuza, inmez sekize
adın çıkca(ğı)na, canın çıksın deye
neyye demiş atalar
kim alcağdı onu, adının çıkdığını bile bile
köy yerinde, baş kakıncı olu gari herkeşe,
herkeş laf eder, ölünşeye gadar..

ona ğöre, aman gızım, aya(ğı)nızı denk alın
adımınızı deng atın, dur denen yerde durun
sizde öle olman sakın
aman Allah gorusun,
yerden göğden ırak,
Allah düşmanımısa da başına vermesin,
dıkgat edin,
ged aman geed neneyen
varın sonunu siz hesabedin
Aman Allah gorusun emme,
önüşlüg siz goruyun kendinizi
sonura kimse bize bişiy deyen olmadı demen"

gızlar.. bunnarı dinnen utanman, sıkılman
ne var gı bunda utancak sıkılcak
bey(h)uda başınızı sallaman
günde galmış beygir gibi
dutana ne ala
dutmayanın sonu taa en başdan belli
vallaha billaha ....

nedenise erkeğin sadıcı evli olu da
gızın ki beker
bunda da vadir bi hekmet,
esgile öyle münasip görmüşler
aldıg gabil etdik
cümbür cema(a)t

gız gısmı gelin olca(ğı)nda
en erkeni düğün zaba(hı)
o(ğ)lan evinin öğünde davıl döğülükene
aş gazannarı vurulmuş da gaynarkana

evli akrabalardan bi gadın geli(verir)
gelin gızınan odaya kapanıverile(e)
“yenge” deller hani
gari yenge baslar tarif etmeye"

"gızımm, gözel gızım;
vadığın yere sahap çıkacan
orasi senin evin,
gari onnar senin aylen
gözün kör, gulağın sağır,
başını ağır et
bubasını buba,
anasını ana belle
hörmedte gusur etme

herkeşden evvel galk,
herkesden sonura yat
oduna-ocana, yuvana dörd elinen sarıl
guru yavan acı sovan Allah ne verdiyse
herifiyin gazancına şükret
gözün başın üsdüne

dutumlu ol savruğ olma
cevval ol uyuşuğ olma
hızmata kimse buyurmadan goş
dilini datlı eyle,
konusma emme eyi dinne
az ye,
az uyu,
çok çaliş

onnar seni isdemişle
sen de isdemişsin kiyne, buban da vermiiş
gocamı sevmeyyon demecen
nikahda keramet vadır, ö(y)le bilcen
nikanız gıyılanca seversin
sen kimselere bakma
gaş göz atma
tarlada-takkada yolda
peşinden dolanan olusa
endir annının çatına çapayı
gayınnasız gocasız kimselerin
gapısına varma

gapını çalan olusa, gocan,…
gayınnan yoğusa aşma
çoluk çocun olunca
onnarı, ele ğüne muhdaç etme

gan gussan bile
gızılcık şerbeti işdim de
sırrını ele verme
gocana garşı gelme
hele hele ayilesinin yanın da
hatta el yanında,
gocanın lafının üsdüne ilaf etme

takgasını eğdirme
diklenme
sıkıntısını bildirme
cevap verdin mi çoğalır,
yalınızkana de.. ne decesen
nayeti
geli gönünü alır”

"gol gırılı yen işinde galı"
bu lafımı unutma
olur a!
evdekine(r) işini, aşını beğenmezse
sakın ola,,
surat asma
olur a..
onnar beceremeyosa da
burun gıvırma
daa eyisini
daa gözelini yapmaya çalış,
çabala”

…

“-gızıım gocan evde olduğunda
işinen gücünen u(ğ)raşma,
vahdını erke(ği)ne ayır, aman haa..
bi işin varısa da; o uyuyunca
ya da o evde yoğukana
gocan kapıdan çıkdığı bille yap,
o gapıdan çıkmadan
başka bişiyinen uraşma
gözünün içine bak
başga şeye bakma

o tarladan takkadan gelince
seni gapılarda bekler bulsun, tamam mı
nassı olsa ağşama gadak dönmez deye
yayılıp yatma, boş geçirme zamanını
asbabını, bulaşı(ğı)nı
ekme(ği)ni, aşını dedikleyin o yoğukana et etişdir,
ver verişdir..

dediğim gibi yap kine;
gocan eve geldiğinde elinde iş
bişirilcek bişmiş kalmasın
yahut ku; o uyuyunca barabar
ga(l)kıvı, bişir-daşır
accık az uyuyvu gı,
uykusuz kalsan nolcak
i(n)san üş gün uykusuz galsa
gene bi ğünnük uyur, vallaa

sen onmadık elin a(ğ)zına,
sağa-sola, onun bunun ettiğine, duttuğunu
dediğine deyceğine bakma..
aman haa!
aşını, ayranını, böregini, çöre(ği)ni,
onun yanında etmeye ga(l)kma
erkek gısmısı var ya;
eve geldi mi(ydi)
yanında isder karısını
adam haklı
neyye dersen; seni neye alıyo, de(ğil) mi
annayvı ga(y)ri

gakıvı ordan hemen; bi gayfa bişir,
hemencik dutuşdur eline
yanında sovuk su; neyeyse..
haa onu da deyen, nerde ne zaman olusan ol
herifiyin gözünün içine,
ağzına bak dur tamam mı
desdiye bakmadan da(h)a etişdir su tasını
leb demeden leb lebiyi anna

zufran, aşın hazır olsun dayıma
zini kurulu beklesin, oca(ğı)n yanında
herifin aş dedimiy di koy(u)vu öğüne
bekletme;
herifler bekledilmeyi se(v)mezler
neye dersen; çocukdur anasını isder,
acıkır mammasını isder
garnı doydumuydu
aklına geldimiydi garısını isder,
çocuk gibi,
hanı ne deller böbek a(ğ)layosa
ya garnı aşdır,
ya bele(ği) yaşdır

herif gısmısı da; ekmeğ isder, aş isder,
süprüntü isdemez, bulaşıg isdemez,
kuca(ğı)çocuk isder,
a(ğ)layan, bele(ği) boklu çocuğu se(v)mez
bi de sen yanında ol da(h)a ne isder”
..
“-gözünün içine, a(ğ)zına bak isder
aklına geldikçe ver isder”

ataşın üsdünde ısıcak suyun,
her dayim bulunsun,
ılısın dursun,
ne oluur, ne olmaz
nolup nolca(ğı) belli olmaz,
gelin alıcı gelinşe çenize başlanmaz

herifiyin ayaklarını yu bi gözel
memnin olmazsan gel bana de
ne decesen..
pişman olman marağetme
utanır ilaf edemezsen de
güler yüzlü ol hızmat ederkene

ekme(ği) yedigden sona var ya
sakıın bulaşık yıykacan deyye
herifini yalınız go(y)ma
o uyuyunca yıyka
önemli olan ona vakıt ayırmak
sen ona vahdını ayır ki
oncazın da sana
daha bi gözel ısınsın,
sarılsın
”garım canım” deyye bagrına bassın
kendini senden alamasın

takdir etmezse de
varsın etmesin canını sıkma
erkek kısmı deyemez
“eyi olmuş” deye,
anamaz adını,
anasının-bobasının yanında
belli etmez sevdigini,
dutgunnuğunu
canının isdediğini
ama gönlünü hoş dutan garıyı seve(r)

herifine sahap çık,
o evinizin direği
bundan keyri,
bogazdan gecmez el ekme(ği)
bobayın ekme(ği) de olsa bu böyle
sen çıkdın ga(yri)li buradan,
senin evin gocaevi”

“-gayınnaya hörmetden behsede(yim)n sana
açcıcık da gözel gızım
gayınna, gayınboba sana anadır bobadır
gerçi..
gayın bobalar pek garışmaz ev işine,
geline

emme gayınnan… eyi gecinmezsen
oda duşman olu sana..
eveli bi ğeline
“gayınnayın adı ne demişler”
omzunu silkmiş,
“bilmeen” demiş,
“-gı i(n)san gayınnasının adını bilme mi” demişler
“-geçinmeye gönnüm yok ku” demiş

o hesap;
geçinmeye gönnün yoğusa,
yol yakınkana dön,
zararın neresinden dönsen karımış
emme geçincemeye gönnün varısa
sen gayınnana hörmette gusur etme imi..
esgiler derler her zaman
"en eyi gayınnnanın
alt dudağı gıpırdar duru(r)"

neyye dersen; garışma mı gayınna
emme! garışıyo deye; garşı gelme
anacında zokurdanıp, diklenme
mılığını yıkma, emme arsız da olma
neye biliyon mu; o da
gayınna olmadan evvel senin gibi gelin-idi
aynı mitli senin ğibi
sen de gayınna olaca
iki ğün sonura

ana evinde ğız etişdin geldin, hinci
gayınnan seni;
o(ğ)lunun gadını olalak, görecek
torunnarının anası olalak etişdircek,
belki de
kendi çekdiklerini de çekdirecek
neler çekdim
ben bilirin
donuz mezerinde yatasıca
singildeyip durasıca”

”-neyise; onarı sonura gonuşalım
hinci gelin gızım
hayat uzun,..
düğün etmeynen
dovag keyip; gelin olmaynan
bitmeyo ömür,
herkeş gaşşığında çıkana ırazı gelceğmiş
böyle ğelmiş böyle geder
Hak T(e)ala, böyle emretmiş
emir demiri keserimiş
daha çoook uzun zaman var böyümene
gelin olcak gadak da böyüdün emme
…
böyüksün emme; böyüklerinin sözünden çıkcak
aklına eseni etcek gada(k) da degi(l)..
gız gısmı gayınna terbiyesi almadan
ne garı oluu, ne ana
olur desem yalan, vallaha yalan
neye dersen;
anan yavrım deye seve
eloğlu canım deye
analar gızının tahdını yapar emme
bahdını yapamaz derle(r)
anan böyütmüş hurmaynan
eloğlu döğer yarmaynan,
seni adam etçek gayınnan

hele hele…
gayınna lafina garşılıg verme
hemi ayıp hemi de günah, valla billa,
o ne derse
"he ana,
olur ana” de
he demeynen dil aşınmaz,
arab eli öpmeynen dudag gararmaz

emme… m(u)abbet oldu muydu;
var yaa dadından yenmez,
gönül şenlenir..
ağız datlanır
gayınnan gızarsa da
senin eyinliğin uçu gızar sana
azarlarsa da azarlar
sen eyi bi ana, eyi bi garı ol deye u(ğ)raşır.. valla
ele-ğüne garşı irezil-ürusva olma
onnar göçüp getdiğinde de
o(ğ)luynan yuvanız ayakta durabilsin deyedir..
çabaşanması, afrası tafrası

sen gibi her gelinnig gız gısmı
her bi şeyleri bildiğini zanneder
emme ömür..
hergün yeni bişey ö(ğ)renmekdir
kimden, gayınnandan..
ben de gelinidim, senin gibi
anamdan mı öğrendim her şeyi
orda ğeşdi onbeş sene
burada kırkbeş sene
..

belki aşları aşınıza
işleri işinize benzemez
yaptığın yanlış gelir
“şunu sö(y)le, bunu bö(y)le et” der durur
sen eyi dinne, gulağardı etme dediklerini
gulağardı etme ki
tez elden alışasın goca evine

onnar da seni evlat deye
tez bassınnar bağırlarına
mılığını eğer,
sözünü, bi dediğini iki edersen
gızar, söylenir, küser

seni taha başdan se(v)mezse
sonura ıra(ha)t edemezsin sen de
a(ğ)zınnan guş dutsan var ya
yaranamazsın gayınnaya
dikiş dutmadı mıydı
dutmaz geder gaa
sonuna gada(r)
heş eyi olmaz
dikiş dutmaz,
gayından çekip getcek deği(l) ya
sana yol görünü,
eni-sonu,
çocuğ oyunca(ğı) deği(l) bu
lami-cimi yog bunun
a(ğ)zını dutcan
gıç üsdü oturcan
ya bu deveyi gütceen
ya bu deveyi gütcen”

“-gayınnan
sabah ezeni börek mi istedi
“tamam ana” de
bastan savma as bişirme
uyuşuk savsak iş işleme
hem atik, pretik ol,
hemi de göp-gözel yap işini
dedigim gibi beğenmezsen beğenme
emme sakın burun gıvırma
imi ğözelim
imi ğadınım

he mi bi(r) de golay mı gadına
dokkuz ay garnında daşımış
binbir zamatinen doğurmuş
ne zorluklarınan böyütmüş
o(ğ)lunu verivicek mi “meeh!” deyye
üsdelik, kendi eliyine
nerde o yoğurdun bolluğu
gözünden ırmadığı o(ğ)lu

“anam” deyip batırkana hindi bi de
“garım” de(ye)ceği biri geliyo eve
ona da golay deği(l) valla
doğruya doğru
do(ğ)ruyu ahret de mi gonuşcaz
meselenin candamarı bu
tabi bekere boşamak golay geli
ikiğün sonura doğur bakalım da
tanı bi.. nassı oluyu
nası oluyoru..

sakın ola gayınnanınan kötü olma
sana kötü davransa bile ellere duyurma
ser ver sır verme
elalem
“gelin kimbili neler çekiyo” demez

“-bak bak gayınnasını çekişdiriyo” derler
çesme başında,
gonu gonşuda…
nerde olursan ol
gayınnan nasıl deyene
"eyi, bek eyi" de
“eyi davranıyo,
Allah ırazı olsun” de
başga bişiy deme
imi yavrım
imi gadınımm

“neyye” dersen;
herkes senden alır lafı,
“yanına beş da(h)a gatar
ardına da bi çan dakar” yalan yanlış
geder olmadık yerlerde,
olmadık gişilere
deyi deyviriler,
milletin a(ğ)zı torbanda, büze mi bilecen
sen isdedi(ğ)in gadak
"ben öle demedim" de
sen ne dersen de
kimseyi inandıramazsın,

bin kere düşün bi kere sö(y)le
boğaz dokuz boğumumuş
neye biliyon mu,
dokuz kere düşüncemiş(s)in de
öyle de(ye)cemişsin deye
hunu unutma
bişiyi dedin mi dedin
valla gari hiş denmemiş gibi olmaz..

“gayınnan ne kadar kötü"
deye gışgırdan olu(r)sa
gayınnana gırgın bile olsan
“hı” deme
imi gadınım
"benim gayınnam bi denedir" de
“anamdır,
başımın üsdünde yeri vardır” de

kimsenin a(ğ)zına laf verme kızım
sen ayileni “basamak taşı yaparsan
el gelir sıçamak taşı” yapar

sen nasıl onnarın şerefi şanıysan
onnar da senin şerefin şanın,
gelin gayınna toprağından yaradılmıştır
her bi şey de onu örneğ alır,
sen de gayınnanı kendine gılavız belle
pişman olsun gel bana darıl,
yüzüme tükürsün yedi ma(ha)lle..

gayınnansız kimselerin,
gayınnayın se(v)medi(ği) gişilerin
yolundan geçe.(yi)n,
kapısına varan deme sakın ha!
ben yeni evliykene var ya
öte me(he)llede gelinin biri
ismi cismi ilazım deği(l) hinci
geşmiş gün, ayıb olu(r) neneyen demi.
yalınız başına bi kapıya getmişimiş
sonu kötü oldu, neye mi
bak hinci

gelin Okarı Çeşmeden
su doldurmadan geli(r)kene
gönenmeden gedesice
gonşunun biri çağırmış
“gel bi yardım et deye”, neyeyse
gelince(ği)z de desdisini yere ğomuş,
varmış gonşuya, yaaa
meğerisem onmadan gedesiceler
duzak kurmuşlarımış gelince(ği)ze
boşatmak uçu, gari öyle ya
zati ahdımı sende goman demişimiş,

o gonşuya yardım ederkene
yerleryeyesice bi soluk gayınnasına seğidmiş
“senin gelin kapı kapı geziyo
sabahin köründe bize geldi
söylenmişin gücüne ğetmiş
sen dö(ğ)müşün a(ğ)layo" demis

gayınnası da inanmış tabi,
ne bilsin, neden habarı vaa(r)
basgına varmış, o gonşunun evine
bakmış, gelin evindeki iş bitmiş gibi orda
zaten de gayınnası o evi bek se(v)mezimiş,
onarın gızını almamışımış
seninki orda gelini elealıvımış orda,
yermin yememin,
gelini bi ğözel onarmış
horsasını alamamış
anasının evine eletmiş
“benden eyi bi gayınna bulun gızınıza”
..
“-ben ilafçı, gezenti, gelin isdemen”

yaşı bennen ..barabar, akrenim olur
anası evinde gencecikten beri dul bekle durur
yalan deği bi kaş müşderi olan olmuş emme
nerde bobası yaşında,
nerde kör-topal, çoban var onnardan
adam eyi bişiy olsa
elde ğız mı yok,
yerini yoydu,
bi ğelin ikinci gapıya vardı mı zaten dat dökmez
hiş bi adam da kendinden önüşkünü affetmez

haa bi de onu deyen
göyneyin fısdanıyın yenisini
ocak başında, tarlada, harımda keyme
zort zort “yeni gelinin” deye
her gün düğünümüş ğibi
yeni urbalarını keyme
temiz keyin,
“esgi keyer yok gibi,
yeni keyer bok gibi”
dedirtme eleğüne

ğündeliğin esgimeden
yenisi dikilmeden
yenisini gündeliğe keyme
ellerinde olur olmaz
yeni tikinemezsin
el içine çık(a)cak
fısdanın olsun kıyıda-köşede
emme ille temiz ossun
ğözel keyin
esgi keymek ayıp deği(l)
emme temiz, tertipli keymemek ayıp
hemi de çoğ ayıp

unutma boba evinden duvağına çıkcan
goca evinden kefennen
n’olursa olsun bu diyardan gidemezsin
bu diyardan gidemeycene ğöre
bu deveyi usulunce gütcen
bunun başga bi yolu yok

bunnarı sana
ğözünü korkutmak uçu deği(l)
eyi bi yuvan olsun deye annadıyon
mutlu ol deye annadıyon gızım

benim annatdıglarım
bi gulağından girip
öteykinden çıkmaz i(n)sallah
düşün daşın ilaflarımı
"yengem eyi dedi” deyosan
gulağına küpe yap
“kötü dedi” deyosan laflarımı
galdır aşşa (tersliğe) at"
neneyen bu hu yaşdan ke(y)ri
alca(ğı)mı almış,
satcamı satmışıyın
olan evermiş,
gız çırak çıkarmışıyın
o(ğ)lum everecek,
gızım yok gelin edecek
bizimki ha bi gonşe gayreti
o gadag vallahi billahi

ha ben senin eyiliğin uçu burdayın
te şu gapıdan çıkınca bi da(h)a
bö(y)le bi zaman olmaz gonuşmaya
sen iyi bişi(y)de sorsan üstlerine alınırla(r)
laf davşıyon sanırla(r)

bi(r) şi(y) sorcasan sor ğözel gızım
….
--gelin ğız utangaç bir tavırla
başını iki yana sallar
“yok”
yenge devam eder bunnarın hepici(ği) tamamısa
gelelim o gonuya

gelin kız al al moru mor
alnında boncuk boncuk ter

nefesi kesik,
başı öne eğik
gözlerini yerde tek bir noktaya sabitlemiş

dinlemeye devam eder
“-dur abaa, o konuya gelmeden evvelce..
benim de bi decem-mar, dur hele”

“-gız gızım”
…
“bak boban seni bir gıdım çocug demeden
verivimiş gocaya,
sana sordular helbet,
gön(ül)nün var mı deye
sen de “heye” dedin ki,
bu bö(y)le oldu

emmeee, bak sana de(ye)ceklerim var
neye dersen; gelin giden gız gısmına
nasihat adettendir,
hepimize etdiler,
biz de sana ediyoz

“-boşveer” der analığı
“-ne diyeceksen deme,
çoluh çocuh yanında”
…
“-biz anamızın garnında mı ö(ğ)rendig,
iki ğün sonura her şeyi öğredir gocası
yaşını başını almış
asgerliğini yapmış gocaman o(ğ)lan”
“-ossuun
ossun varsın”
“-onnarın bilmediğimi var,
babış gibi dil,
ağzını aşsın da bi dinne”
…
“-sen hele, al çocuğunu da bizim gız
çıkıvı dışara, işine gücüne bag”
“…”
“-herkeş senin gibi iki ğoca esgitmedi haral
ged anam geeed,
analık mı ellere ğalsın”

“-el gadag çocug bu
ne bilir,.. ne anlar gelin olmagdan
ben deyen d(iy)ece(ği)mi
ağşama yok bu gız
abaa musadenne”
…
“-bag gızım gel otur hö(y)le annacıma
ne de olsa bir el evi bu”
..
“el deyinşe iki dudag bile bir araya gelmemiş”
“-huyu, huyuna,
suyu, suyuna benzemez
emme netcen senin de evin orası olacag gari
ay aydııın, yol belli”
..
“-duvağınan, urbanla gircen
ak kefennen çıkacan gayri
gerisi nasip,
atınan avrat,
yiğidin bahtına denmiş..
Allah yardımcın olsun, yavrııımm”

“-sen ayak uyduracan bundan ke(y)ri onnara”
..
“-gözünü kör edecen,
gula(ğı)nı sağır”
..
“-her duyduğunu demeyecen
ki… adın govcuya çıgmasın
boşboğaz”..

“-her bulduğunu yemeyecen ki
boğazına düşkün, boğazsak demesinler..”,
..
“-gonuşurkana diline,
sofrada eline mukayet olcan”
“-sabahın erinden galkacan,
sobayı yakacan”
“-çayı çorbayı hazır edecen,
sofrayı hazır edip
el pençe durup bekleyecen”

“-bag gözel gızım”
..
“-yeyni at yemini,
tembel at gamçısını artırır
kendini zıpıtdırı(r)”

“-dediglerime eyi gulak ver
gelin dediğin yörü(r)kene
ayak sesi garşı damdan duyulmalı ki
“bu ğelin gel(e)cekde
becerikli eyi bi ev gadını olur,
ettiği duttuğu beğenili
bişirdiği yenıli,
dikdiği keyili” deller
..

“ağşam gayınnan, gayınboban
yatmadan yatmaycan
zabah büyüklerden de,
gocandan da erken gakacan”
“-gayınboban yat(a)ca(ğı)nda pantulununu,
çorabını çekecen,
aya(ğı)nı el ile(ğe)nin de yu(ya)can
a(ğ)zını bağlanmış,
dilini dağlanmış etcen,..
..
söylemelik vermediyse
sö(y)lemecen…

ya bir tarla,
ya bi.. beşibiyerde,
ya da bilezig iste ha
almadan!
söylenme sende
haaa!
bi goç veriseler de
ı-ıh deme
gönünden ne gopuyosa o..
o onun şerefi..”

“-sen öyle deyon ya, bizimğız
benim bobalıg söylemelig vermedi de
ben de söylenmedim
bizim gızı isdemeye geldiler Yalavaş’dan
Yalavaşlı dünür neye usul gonuşuyon deyince
bizi(m)ki de
“bobam söylemelik vermedi de
onun uçu” deyinşe
dünür anlamadı daa
“-ibirahim amcaa neyee söylemelik vermedin
gelinim de anası gibi sö(y)lemezse” deyinşe
ıramatlıg
“-ben ona boğa verdim,
goş da neyimiş” dedi
gadın annamadı daa yazzıg
“-gı dünür boğa vermiş ya
neye gonuşman gıı” dedi
de(ye)ceemm o dediğin dana
dana deği(l) de goca öküz oldu
herifin ne güna(hı)nı alayın hinci
…
neyiseee…

“-sıra gedi o işeee…
bak gızııım, habarın ossun
elo(ğ)lu seni sadaca iş işlemeye
tarla çapalamaya ekmek etmeye almayyo

gocayın gönnünüde edecen
o ne demek derseen
bilmez değilsindir emme
ben gene de deyviren
gocayın gönnü hu demek;
bak hinci; davıllar çalıyo yaa..
suscaak!
ağşama düğün biteceek
senin.. taha do(ğ)rusu güyenin düğünü
asıl o zaman başlacak..

hoca nika(hı)nızı gıyıncak
sen odanda oturup beklecen
damadı gerdeğ odasına sokcak
hısım akraba deliğannılaar,
bana ğalısa
sen onu bekleme apdasını aladur,
o gelincekleyin
ile(ğe)ne abdas(t) aldır
ıscak su vardır nası olsa
iki leked namaz gılcanız,
dova etceniz,
Allah ırızası uçun
hayırlı geçimdirlik uçu
vetana, millete, memlikete
anasına, bobasına
kendine hayırlı evlatlar uçu

sonura zinidehi yemeklerden yeceniz,
mümkün mertebe
ona gendi elinen yedirmeye bak,
sen doymadan, sensiz
boğazımdan bişiy geşmesin deyye
bunu sadaca o ğece deği
ömrübillah et ki..
onun da sensiz boğazından
bi sunum taam lokması geşmesin...

haa bide; sakın ola...!
çok yeyen deme..
garnın aç ossada neye biliyon mu
çok yemeynen çoğ olmaz
emme gökgörmediklik,
aşgözlü derler,
eyi ğözünen bakmazlar

sonura damat sana
yüz görümlülüğü dakcak
az bulusan da sakın deyen
herife surat etme,
adam sana ömrünü vermiş de
lafı mı oluu üçün-beşin,
bobayın evine mi götürcen
gönnünden ne gopduysa
şükür de
o onun şerefi..
ömrünçe sana bakacak nolsa
bu bi adet.. o gadak

haa en möhümü; bundan keyri
ölüp, ölünceye gadak
gülümse ki..
eriyin nefsi uyansın
içi açılsın
içi ısınsın sana
suratsız garıyı kim neynesin..
Allah duşmanımısa da
gülmeyen, gülmesini bilmeyen
nalet, suratsız, garadamak,
gatır insan vermesin, gapıma
ne gadak dünne gözeli
olusa ossun ı-ıhhh
valla boğazdan geşmez,
benin deyen adam,
yüzü ğülmeyen garının yanına
bi taa varamaz,
garabahtına yanar
ömrünün sonuna gadar
emme.. yağınan yarık gapanır
gülünen dünne baldan datlıdır,

sana bunu demeye gerek yok aslında
maşallah Allah nazardan saklasın
ay parçası gibisin gı namıssız
Allah nazardan saklasın.. pü püü

neyise, sonura
güye (güvey) seni soycaak,
ondan sonura
kendi soyuncak yatceniz
güyee neyderse etsin varsın,
sen,. sen ol ses çıkarma
canin ıccık yancag emme
bi kereli(ğ)ne gorkma”

“-hiş inne vurunmadın mı gı
işde o gadag bişiy,
valla uruhun bile duymaz
nolcamış,
onu file gafana dakma”

“-hıı hı.. o gadak, vaallaha
sona çarsafi gapıdan verisiniz
dışarıda alıcı ğuş gibi
begleyip durannara
sen onnara aldırma”

“gocana zorluk çıkama olur mu
…
yatakta surat asarsan
ayakta da onun yüzü gülmez
hayatta eyi olmaz
unutma
nerde isterse
orada ver gitsin
bu işin yeriii, zamanı olmaz
ga(l)kan şey inmeden durmaz
inmezse herifin yüzü ğülmez
yüzü ğülmeyen erkeg
yüz güldürmez,
yüz yümez
samannık
tarla
kapı arkası faketmez”..

“-elin hamırdaysa hamırını
çamırdaysa çamırını sil
önce herifini hoş et
sonura işiyin başına get
işle isini bişir aşını”

"-ben netcen”
“-senin bişi etmene gerek yog guzum
sen hiş bişiy etmecen gıı"
"-sen var ya
malak gibi yatıvı
yeter
gerisini o halleder"

“-haa aman deyen
gız gısmı isdemez,
herif isder
işini halleder”
"-gız gısmı marağ eder
ilk günden de vaz geçer"

“-yavrımm isdeyen
çok bilen gız gısmı eyi de(ği)ldir,
gulana su gaçırısın,
netçeen sen
herifin aklına kırk dilki dolar,
atlaşdıramazsın
işin yoğusa
atla pirinciyin daşını
eyi olmaz”

“-ı-ıhhh gözelim
valla eyi olmaz”

ömründe
görüp görceen o
allayıp pullamaya ne ğerek vaar


Beğen

İbrahim Çelikli
Kayıt Tarihi:22 Mart 2009 Pazar 02:53:11

Y E N G E YAZISI'NA YORUM YAP
"Y e n g e" başlıklı yazı ile ilgili
düşüncelerinizi ve eleştirilerinizi diğer okuyucular ile paylaşın.


YORUMLAR
S.SAMYELİ
7 Haziran 2009 Pazar 10:10:15


son derece mükemmel bir anlatımnasihatlerle yüklü dizelerdi yine.
dogru söze ne söylenir.
yüreginiz var olsun ellerinize saglık ibrahim bey,
sayfanızı ziyaret etmekten onur duydum

saygılarım kalsın sayfanızda.

tebrikler.

Cevap Yaz
deniz_tayanç
22 Mart 2009 Pazar 03:50:57
Güzeldi.
Elbet bunlar bizim değerlerimiz, varolsun hep.

Cevap Yaz
Edebiyatdefteri.com, 2016. Bu sayfada yer alan bilgilerin her hakkı, aksi ayrıca belirtilmediği sürece Edebiyatdefteri.com'a aittir. Sitemizde yer alan şiir ve yazıların telif hakları şair ve yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Sitemiz hiç bir şekilde kâr amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır.

Sitemizde yer alan şiirler, öyküler ve diğer eserlerin telif hakları yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Ayrıca sitemiz Telif Hakları kanuna göre korunmaktadır. Herhangi bir özelliğinin kısmende olsa kullanılması ya da kopyalanması suçtur.
Edebiyatdefteri.com'u kullanarak Çerez Politikamızı kabul etmiş sayılırsınız.