RUSAMER – Ruh ve Us Sağlığı Ayarı Merkezi

UNESCO Edebiyat Şehri Kahramanmaraş

Şair: Dilruba Emine Genç
Şiir: BAĞIMLI
Değerlendirildiği Salon: İleri Giderken Dikiz Aynasından Geçmişe Bakıp Yolu Şaşıranların, Nedamet Getirirken Eski İhanet Dosyasını Koltuğunun Altında Taşıyanların ve Sonbahardan Önce Son ile Baharı Birbirinden Ayırmaya Çalışanların Salonu

Ser Feyzlizof Kalburabastî Efendi Hazretleri, Dilruba Emine Genç’in BAĞIMLI şiirini okuyunca RUSAMER’de İleri Gidip Geride Kalma Vakaları Şubesi açılmasını emretti. İlk hasta da kafası patlak, fikri şaplak sakinlerimizden Maziperest Muzaffer oldu; adam ileri doğru yürüyor ama geçmişe öyle sıkı bağlanıyordu ki üç adım sonra RUSAMER koridorunda kendi dününe çarpıyordu. Hakikat balçığı, nedamet, ihanet, meçhul, bedbahtlık, kuyu, fak, setren derken Kalburabastî Efendi şiirin reçetesini daha baştan sezdi: Burada bağımlılık bir maddeye değil, insanın kendisine zarar verdiğini bildiği hâlde bırakamadığı bir geçmişe benziyor. Muzaffer’e de çıkış kapısı gösterildi; fakat geçmişini yanında götürmeye kalkınca RUSAMER Emanet Bürosu el koydu: Dün içeride kalacak, sen dışarı çıkacaksın!

Ozan Duranoğlu Köşesi

Köşeye Balçıklı Bahri yerleştirildi. Bir Dünya kuruyorsun yalandan / Hakikât balçığına bulanarak dizelerini okuyunca eline kürek alıp hakikat balçığının nereden çıkarıldığını araştırmaya koyuldu. RUSAMER Yapı İşleri Müdürlüğü böyle bir inşaat malzemesi bulunmadığını bildirince Bahri meseleyi nihayet şiir tarafından kavradı. Dilruba Emine Genç burada yalan ile hakikati birbirinden tamamen ayırmıyor; insanın kurduğu sahte dünyanın bile hakikate bulaşmadan ayakta kalamayacağını söylüyor. Bahri’nin raporu kısa oldu: Yalandan saray yapılabilir ama temel hakikate değiyorsa bir gün duvar mutlaka çatlar.

Âşık Vebali Köşesi

Bu köşenin sakini Nedametli Nuri, Nedamet getiriyorsun / Hangi ihanetini savunarak? bölümünde kendisini sorguya çekmeye başladı. Pişman olup aynı anda yaptığını savunmanın RUSAMER mantık cetvelinde karşılığını bulamayınca dosyasına Kararsız vicdan teşhisi yazdı. Şiirin sertliği özellikle bu bölümde yükseliyor. Allah’ın kitabın yok mu senin! çıkışıyla mesele yalnız duygusal bir hesaplaşma olmaktan çıkıp ahlaki bir sorgulamaya dönüşüyor. Nuri’nin vardığı sonuç da şiirin damarına uygun: Pişmanlık ağızdan çıkıp davranışa ulaşmıyorsa nedamet değil, insanın vicdanına verdiği geçici susturucudur.

Ozan Veysi Kabaca Köşesi

Köşeye bu kez Kuyucu Kâmil düştü. Kuyu kazan, fak kuran / Nazarımda çakıl etmez dizelerini okuyunca RUSAMER bahçesinde kuyu kazmaya hazırlanırken kazmasına el konuldu. Fak kurmanın da yasak olduğu bildirilince kendisine yalnız mecaz kazmasına izin verildi. Bu dizelerde şairin tavrı artık açık bir reddedişe dönüşüyor: Başkasına tuzak kuran, zarar vermeyi alışkanlık hâline getiren kişi gözden düşürülüyor. Kâmil’in bütün şiirden çıkardığı hüküm ise RUSAMER panosuna asılmaya değer bulundu: Başkasına kuyu kazarken fazla derine inmeyin; insan bazen çıkamayacağı yeri kendi elleriyle hazırlar.

Âşık Diyarî Köşesi

Son köşeye Setrenli Saffet geldi. Kurtul artık o setrenden dizesini okuyunca ceketini çıkarıp masaya bıraktı ve tedavi olduğunu ilan etti. RUSAMER heyeti kendisine meselenin yalnız gardırop olmadığı anlatılınca yeniden rahatsız oldu. Buradaki setren, şiirin eski ve ağır kelime dünyası içinde insanın üzerinden atması gereken yükü de çağrıştırıyor. Ardından gelen Yürü ömrün felah bulsun ise bütün sert sorgulamanın ardından açılan çıkış kapısı. Ve final: Bir son/bahar da ... Saffet eğik çizginin başında durup bunun son mu, sonbahar mı, yoksa sonun ardından gelebilecek bir bahar mı olduğuna karar veremedi. RUSAMER de karar vermedi; çünkü şiirin en güzel belirsizliklerinden biri tam burada duruyor.

KALBURABASTÎ EFENDİ’NİN DEĞERLENDİRMESİ

Dilruba Emine Genç’in BAĞIMLI şiiri, geçmişten kopamayan bir insana yöneltilmiş sert bir iç hesaplaşma ve kurtuluş çağrısı. Şiir soru cümleleriyle muhatabını sıkıştırırken sonlara doğru Yürü ömrün felah bulsun diyerek onu mahkûm etmek yerine çıkış yolu gösteriyor. Dil yer yer sert ve eski sözcüklerle yüklü olsa da şiirin ana düşüncesi açık: İnsan ileri yürümek istiyorsa kendisini geriye bağlayan şeyi bırakmak zorunda. Finaldeki Bir son/bahar da... söyleyişi ise metnin en dikkat çekici dokunuşu; hem bir bitişi hem sonbaharı hem de o bitişin içinden doğabilecek yeni bir baharı düşündürüyor.

Geçmiş ders olarak taşınırsa yol gösterir; zincir olarak taşınırsa insanı yürüdüğü yerde bırakır.

Bazen bahara ulaşmanın ilk şartı, insanın kendi sonbaharından çıkmaya razı olmasıdır.

Özün sözü budur. Vesselam.

Ser Feyzlizof Kalburabastî Efendi Hazretleri
Celil ÇINKIR
Nam-ı Diğer Delibal