Serbest şiirin kuralları nelerdir?

3.049 izlenme - 100 yorum -
/ 10 »
Yorum Yaz
€nis
25 Temmuz 2008 Cuma 07:38:14
Ben serbest şiir yazmak istiyorum ama bilmediğim birçok şey var bu konuda.Ve aklımda bir çok soru.. Örneğin;

Ne yapmalıyım nelere dikkat etmeliyim ki yazdığım serbest şiir edebi anlamda değerli olsun?

Kuralları nelerdir?

Serbest şiirle nesir arasındaki farklar nelerdir?

Kısacası bir serbest şiiri yazarken hangi kurallara ya da hangi yöntemlere bağlı kalınmalıdır?
Ve bir serbest şiir hangi özelliklerine bakılarak değerlendirilir?

Teşekkürler..

muratcanbolat
26 Temmuz 2008 Cumartesi 10:53:43
Serbest şiir görünürde vezinsizdir.Ölçüsü yoktur.Lakin yıllardır dilimizden düşmeyen Orhan Velinin "Anlatamıyorum" şiiri gibi insana öyle işler öyle dokunur ki gerçek anlam serbest şiir budur.Hani her şiir türünde olduğu gibi serbest denilen bu tür şiirde de aranan kalıcıklıktır.Şair olunmaz bence şair doğulur .O yüzden her yazılan şey ölçülü de olsa şiir midi?Bu anlamda her vezinli söz şiir midir?Hece ve aruz kullanılmış her çalışmanın sanat değeri var mıdır?Serbest şiir artık okuyuştan mıdır yoksa benim tam algılayamadığım kendine has somut olarak ortada kafiyesi ve ölçüsü olmadığı halde sanki nevi şahsına münhasır tarifsiz bir güzelliği var .Bu sözüm "Anlatamıyorum " türü şiirler için geçerli .Şiirle uğraşıp bu şiiri bilmeyen yoktur."aç kaldım susuz kaldım hain karanlıkta gece uykusuz kaldım ...."diye devam eden Ahmet Arifindi sanırım ne kadar etkilidir.Şimdi aklımda olan "Önde zeytin ağaçları arkasında yar ..." şeklinde devam eden şiir gibi.Bu ve benzeri şiirlerde kısmen ölçüsüz de olsa kafiye kullanmış şairler.Şunu söyleyim bence hangi şiir türü olursa olsun kuralları bilinse de kalıcılık mümkün değildir.Kalıcılığın şartı şairin kendisi ile ilgilidir.Eğer kural bilinerek şiir yazılsaydı Edebiyat Fakültelerinde okuyan herkes şiir yazabilirdi.Özetle tekrar ediyorum şair olunmaz doğulur .Kedilerin kasap olması kadar zor bir iştir bu durum .Ben şairlerin çok özel insanlar olduğuna inanırım.Bu iş kural bilmekle olmaz.Ama bence serbest şiir yazan diğer şiir türlerinden de anlamalıdır.Yani illa kural soruluyorsa şiirle ilgili eline geçen her dökümanı incelemeli şairlerin şiirle ilgili görüşleri okunmalı.Nitelikli ve nicelikli her eser incelenmeli .Günümüzde nitelikli ve popüler özellikleriyle öne çıkan kaç kişi var.Mesela öyle olabilen şair değil ama müzisyen olarak Barış Manço'yu bilirim.Yaşasa kim evine misafir etmek istemez.Yunusu düşünün hem devrinde büyük hemde yaşadığı devirden sonra her devirde.Şair olmak kişinin kendiyle ilgili.Örneğin Yahya Kemal Nazımın kedisine yazdığı şiiri okuyunca demiş ki "Kediye böyle şiir yazabilen kim bilir başka ne şiirler yazar."Şair kültürlü olmalıdır bilgisiz şiir yazılmaz sırf şiir bilgisi yetmez.Bakın okuyun şairlerin hayatını mesela Necip Fazıl edebiyatımızda her alanda eser veren nadir bir şahsiyettir.Mesela Akif kahveden cami kürsüsüne meyhaneden sokağa kadar her dili kullanmıştır.Kendisi veteriner hekimdir lakin yazdığı İstiklal Marşına denk bir şiir yazılamıştır.Şair kesinlikle kültürlü olacak mümkünse dil öğrenecek başka kültürleri incleyecek .Evrensel olacak.Asla kendi görüşüne ait eserlere tıkanıp kalmayacak kendi görüşünü savunacak ama her gör
şe saygılı olup her görüşe fikre ait eserler okumaktan kaçınmayacaktır.Hülasa şair kendi devriyle ilgili olduğu gibi tüm devirlerle ilgili olacak .Şair sabit fikirli olmayacak.Ama dediğim kural kaide bilmekle bilgi küpü olmakla şair olunmaz.Şiirle ilgili herşeyi bilsende şair doğmamışsan bu iş olmaz.Allah vergisi bir yetenek diyelim .Nasıl ki herkes resim yapamaz herkes şarkı söyleyemez .Dans edemez ...v.s .Herkeste şiir yazamaz...
Sakıncalı Piyade
26 Temmuz 2008 Cumartesi 12:21:00
kuralsılık kural gibidir ama en tehlikeli şiir serbest şiirdir
çünkü serbest yazmak demek özgür olmak demektir ama bu en büyük despotizmi getirir
serbest yazıyorum diye birbiri altına kelime dizemezsin dizersinde bu şir olmaz

duyguları ve imgeleri yerinde kullanmalısın
goody
26 Temmuz 2008 Cumartesi 15:16:09
Serbest şiir denilince ilk akla kuralsızlık gelmektedir ama bu edebiyat ve edebi sanat adına büyük bir yanılgıdır.

Edebi eserlerin ve şiirin ana unsurlarından uzak bir serbestlik olması imkansızdır..

" Edebi Eser: Malzemesi dil olan; duyguya, hayal ve estetik heyecana dayanan uyarımlar yoluyla, zihinde yer edebilme gücüne sahip olan sözlü yada yazılı kompozisyondur..
İşlenmemiş duygu, hayal ve düşünceye yönelmiş, estetik endişeden uzak eserleri edebi saymak oldukça güçtür.."

Şimdi bunu şiir adına açacak olursak; detay bütünün emrindedir ve şairin kişiliğiyle yakın ilgilidir.
Konu, kompozisyon, fikir, kelime,hayal ve ahenk şiirin olmazsa olmazlarıdır, tabi ki edebi diyebilmemiz için.. Temel öz desteği ise insan+insan üstü+toplum bağının eserin içinde tam işlenmiş olmasıdır.
Şiirde dil ve şekil önemlidir . Tekrar üstüne basmak istiyorum ki detaylar bütünün emrindedir ve şairin şahsiyeti ile alakalıdır bu bağ. detay şiirde tümün önüne geçmemelidir.bu unsur aslında tüm edebi eserlerde bulunması gereken temel özelliklerdendir..
Şiirlerde kullanılan duyusal hayal temanın ve kompozisyonun üzerine geçmemelidir.. Eğer şiir bir sanat dalıysa estetik ve ahenkten uzak olması düşünülemez.. Şiir içinde ses uyum sanatlarının kullanılması gerekmektedir çünkü sanatta bir ilimdir.. İlim kendi içinde barındırdığı kuralların uygulanmasını gerektirir.

Yani hayal unsurlarının temanın önüne geçmediği, şairin kişiliğine bağlı olarak seçtiği tarzda ve temada ses ve uyum sanatlarının kullanılmasıyla oluşturulan , kompozisyonu tam ve şekil olarak düzen içinde olan (ki serbestte de önemlidir ) ve tamamen konuşmaya ait tam cümlelerin uzun yer almadığı , az kelime ile çok açılımlar yapabilen, estetik eserlere şiir denir.

Şair istediği akım ve şekle tabi olabilir ama bunlar olması gereken unsurlardır..

Şimdi serbestte ölçü var mıdır vardır, estetik olmayan, dengesiz
cümle dizilimi kabul edilemez, ses ve uyum sanatlarını içermesi gerekir, hayal temanın önüne geçemez, konu ve kompozisyon tam olmalı ve az söz ile çok şey anlatabilmelidir..

Bunun dışında kalan şiirimsi yazılar nesirdir.. Nesirde metin içindeki bütünlük tam olmalı ve detaylar tümü gölgede bırakmamalıdır ve ses ile uyum sanatlarının kullanımı şart olmadığı gibi uzun düz cümleler şiirin aksine burada olması gereken bir temel olgudur.. Sadece dil kurallarına bağlı olarak yazılır.Estetik aranmaz ama serbest bile olsa şiirde estetik, ahenk ve uyum şarttır..


Daha çok açılabilir ama yerimize göre elimin erdiği dilimin döndüğü bu kadar..

Saygı ve sevgilerimle..


Habibe Ağaçdelen




goody tarafından 7/27/2008 12:41:22 AM zamanında düzenlenmiştir.
zkf
26 Temmuz 2008 Cumartesi 15:57:21
...

Zeynep Kahraman Füzün tarafından 7/28/2008 12:05:07 AM zamanında düzenlenmiştir.
goody
26 Temmuz 2008 Cumartesi 16:03:59
Sevgili Zeynep kahraman;

Bu şiirin kompozisyonu nasıldır acaba ?

Bensiz ağlama başlık ve içerik ötesi bir sey göremedim.. "ağlama" tema ama hani sanat ve ilim olarak işleniş. Toplumsal mesajı nedir ve şirin insan üstülüğü, alt ve üst şuur işenişleri nerededir..? Sıralamak mümkündür soruları..
Madem örnek olarak verdiniz ki çok iyi bence konu açılımı için..

Saygılarımla efendim..
goody
26 Temmuz 2008 Cumartesi 16:15:51
BENSİZ AĞLAMA

Ağlama, nedendir gözlerinin feryadı, bağrını mı deldi özlemin .Yoksa aşk derdine mi düştün nicedir ?
Sen ağlarsan eğer bana susmak yakışmaz, yazmak yakışmaz bana.Kalbinin kırılışına mı üzülürsün, yoksa tuttuğun dalların kırılışı mı bu nalanın öncesi .

Sil artık gözlerini ağlama , hayallerinin yitmesi mi seni bu hale düşüren ?Ayrılık mı var yoksa çığlığının ucunda?
Sevdiğin gözlerini mi kaçırdı son bakışında , son tren de mi kalktı istasyondan , tutunacak ümit mi bırakmadılar sana.
Birer birer gitti mi sevdiklerin, yalnız mı kaldın hayat vapurunda.

Belki biri belki hepsi, ne olursa olsun ağlama . Beni de sardı figanın .Bekle geliyorum yanına . Bensiz mi ağlayacaksın yoksa ? bensiz ağlama .


...........

Bu şiirin bir kompozisyonun gelişme bölümüne bile ne kadar yetersiz olduğu umarım görülür, ki zaten çok düz cümleler kullanılmış..

Hep anlatmak istediğim budur. İnanın sadece bir yazı bile olsaydı yazılana başı ve sonu eklenmek zorunda kalınırdı ve toplumsal mesaj yani anafikir oluşturulması gerekirdi..
Az sözle çok şey anlatılması şöyle dursun, çok sözle çok az şey anlatılmış.. Yani şiir özelliklerinin büyük bölümü eksik..

Amacım sadece arkadaşımızın verdiği örnek sayesinde söylemek istediklerimin çok azının açılımını yapmaktır..

Sevgili Enis umarım aradaki farkı anlayabilmişsinir..

Saygılar.



goody tarafından 7/26/2008 4:29:04 PM zamanında düzenlenmiştir.
zkf
26 Temmuz 2008 Cumartesi 16:29:32
...

Zeynep Kahraman Füzün tarafından 7/28/2008 12:17:42 AM zamanında düzenlenmiştir.
zkf
26 Temmuz 2008 Cumartesi 16:32:09
...

Zeynep Kahraman Füzün tarafından 7/28/2008 12:18:28 AM zamanında düzenlenmiştir.
goody
26 Temmuz 2008 Cumartesi 16:45:26
Sevgili zeynep neden saygı duymadığımı düşündünki..

Orada örneğe daynarak açıklama yaptım ki bunu da belirttim..
Ben dahil bir çoğumuzun şiirinde böyle eksiklikler bulunabilir ki eleştirilmek iyidir kendimizi geliştirmek adına..

Eğer örnek vermemiş olsaydınız sizi asla ele alıp yazma gereği duymazdım.. Bana göre yazmanın yaşı yoktur aksini düşünmek bana yakışmaz.. Emeğe saygım sonsuzdur bilmenizi ayrıca isterim..

Forumda mukayese isteniyor ve örnek verilmiş ise dilimizin döndüğü kadarını söylememek bize yakışmaz..
Lütfen konuya yaptığım açıklamayı şahsınıza kötü eleştiri olarak almayınız.

Sunumunuzu arkadaşıma açıklamak adına malzeme olarak kullandım sadece..

Keşke ikinci sunumuzu mukayese adına işleseydiniz..

Sevgimle.







goody tarafından 7/26/2008 10:18:18 PM zamanında düzenlenmiştir.
zkf
27 Temmuz 2008 Pazar 00:44:52
kimsenin malzemesi olmak istemiyorum...

biline...
bu yaptığınız bana değil zaten, şiirime saygısızlıktır...

ben şairlik iddiasında değilim,alın serbest şiir böyle yazılır da demedim...


neyse bu konu fazla uzadı...

kendi kendinize konuşun durun.




Zeynep Kahraman Füzün tarafından 7/28/2008 12:39:29 AM zamanında düzenlenmiştir.
Yorum Yaz
/ 10 »
Edebiyatdefteri.com, 2016. Bu sayfada yer alan bilgilerin her hakkı, aksi ayrıca belirtilmediği sürece Edebiyatdefteri.com'a aittir. Sitemizde yer alan şiir ve yazıların telif hakları şair ve yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Sitemiz hiç bir şekilde kâr amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır.

Sitemizde yer alan şiirler, öyküler ve diğer eserlerin telif hakları yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Ayrıca sitemiz Telif Hakları kanuna göre korunmaktadır. Herhangi bir özelliğinin kısmende olsa kullanılması ya da kopyalanması suçtur.
Edebiyatdefteri.com'u kullanarak Çerez Politikamızı kabul etmiş sayılırsınız.