dursun tiftik
329 şiiri ve 65 yazısı kayıtlı Takip Et

PEYAMİ SAFA VE LİSÂN



PEYAMİ SAFA VE LİSÂN

PEYAMİ SAFA VE LİSÂN

“Kalemi elime aldığım günden beri Türkçenin müdafaası için yazdığım satırları
birbirine eklesem,İstanbul-Ankara şimendifer hattından daha uzun olur.”(1)
PEYAMİ SAFA

Lisân davası Peyami Safa’nın ana uğraş alanlarından biridir.Telgraf üslubuyla yazdığı fıkralarında en çok Türk lisânı üzerinde durmuş ,en derin konuları gün ışığına çıkarmış,yazılarıyla okuyucusunu beslemiştir.Lisân davasını düşünce davasıyla beraber düşünen Üstâd dili, “Dil düşüncenin ifade vasıtasıdır ve mefhumların zihinde teşekkülü şartına bağlıdır.”(2) diyerek tarif ettikten sora dil ve lisân arasındaki farka açıklık getirir:”Dil başka lisân başkadır.Dil,bir işaretler sistemidir.Bu işaretlerin mutlaka harfler heceler,kelimeler ve cümleler olması lazım gelmez.Hayvanların çığlıkları ve şarkıları da bir dildir fakat lisân değildir.Kuşların dili denince onların cıvıltıları kastedilir.Dilin lisân gibi lugatı ve grameri yoktur.Türkçe bir kuş dili olmadığı için Türk dili yok,koskoca bir Türk lisânı vardır.”(3)

Kelimelerin canlılığını” Kelimeler canlıdır.Hayvandan ve insandan daha canlı.Kendi kendine ölmezse onu öldüremeyiz.”(4) diyerek vurgulayan Münekkid sözü kültür ve dil arasındaki ilişkiye getirir:”Kültürün ilk basamağı anadilini iyi konuşmak ve iyi yazmaktır.”(5)

Şimşek Muharriri; “Türkçe, kelimeleriyle değil yapısı ve ruhuyla Türktür”(6)
dedikten sonra dil milliyetçiliğinin yanlış anlaşıldığını savunur:” Dil milliyetçiliği, bir milletin yaşayan dilini yaşatmaktır.Halk ve aydın dilinde kullanılmayan ,hiçbir sözlükte mevcut olmayan, kaideye ve şiveye aykırı, manasız ve uydurma kelimelerden mürekkeb bir dili yaşatmak değildir.Dil ırkçılığı hiç değildir.”(7)

Lisânımızın meseleleriyle ilgili birçok yazıya imza atan Peyami Safa bu meselelerin çözüm yollarını da yazılarında dile getirmeye çalışmıştır.O, güzel Türkçemizin doğru kullanılması için sürekli mücadele eden nâdide sanatçılarımızdan biridir.

***1)”İlk Basamak”,Objektif Serisi-1,sayfa 56
2)”Aydın Dili”,Objektif Serisi-1,sayfa 151
3)”Dil Başka Lisân Başkadır”,Objektif Serisi-1,sayfa 70
4)”Kelime İnsandan Daha Canlıdır”,Objektif Serisi-1,sayfa 294
5)”İlk Basamak”,Objektif Serisi-1,sayfa 56
6)”Bir Dilin Benliği”,Objektif Serisi-1,sayfa 210
7)”Bir Doçentin Tekzibi Üzerine”,Objektif Serisi-1,sayfa 225

*****Bu yazı, “Objektif Serisinde Temalar” isimli üniversite bitirme tezimin “Lisân” bölümünden kısaltılarak oluşturulmuştur.Bu vesileyle tez hocam Sayın AHMET ÇOBAN’ ı rahmetle anıyorum.

Beğen

dursun tiftik
Kayıt Tarihi:20 Aralık 2009 Pazar 02:33:50

PEYAMİ SAFA VE LİSÂN YAZISI'NA YORUM YAP
"PEYAMİ SAFA VE LİSÂN" başlıklı yazı ile ilgili
düşüncelerinizi ve eleştirilerinizi diğer okuyucular ile paylaşın.


YORUMLAR
arıbeyi
21 Aralık 2009 Pazartesi 22:45:57
Kuşların dili denince onların cıvıltıları kastedilir.Dilin lisân gibi lugatı ve grameri yoktur.Türkçe bir kuş dili olmadığı için Türk dili yok,koskoca bir Türk lisânı vardır.”(3)

Bu değerli bilgileri verdiğin ,ve üstadımızı tanımamıza vesile olduğunuz için teşekkür ve tabriklerimi sunuyorum.Sagol.
SAYGILARIMLA.

Cevap Yaz
Cahit KILIÇ
20 Aralık 2009 Pazar 21:20:04
Keşke kısaltmadan tamamını yayınlasaydınız.

Cevap Yaz
Vehbi Okur
20 Aralık 2009 Pazar 19:13:00
Muhterem Dursun Tiftik Bey,
Türk Edebiyatı'nin sevimli isimlerinden Rahmetli Peyami Safa'yı
Site'mize taşıdığınız için çok teşekkür ederim.
Allah razı olsun.

Cevap Yaz
aytenulas
20 Aralık 2009 Pazar 06:40:36
Kalemi elime aldığım günden beri Türkçenin müdafaası için yazdığım satırları
birbirine eklesem,İstanbul-Ankara şimendifer hattından daha uzun olur.”(


ya ıste buyuk ustadlar bunlar

Cevap Yaz
Edebiyatdefteri.com, 2016. Bu sayfada yer alan bilgilerin her hakkı, aksi ayrıca belirtilmediği sürece Edebiyatdefteri.com'a aittir. Sitemizde yer alan şiir ve yazıların telif hakları şair ve yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Sitemiz hiç bir şekilde kâr amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır.

Sitemizde yer alan şiirler, öyküler ve diğer eserlerin telif hakları yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Ayrıca sitemiz Telif Hakları kanuna göre korunmaktadır. Herhangi bir özelliğinin kısmende olsa kullanılması ya da kopyalanması suçtur.
Edebiyatdefteri.com'u kullanarak Çerez Politikamızı kabul etmiş sayılırsınız.