İBRAHİM YILMAZ
0 şiiri ve 345 yazısı kayıtlı Takip Et

Dost



Dost

Dost, dostluk; anlamlarıyla ne güzel kelimeler. Öncelikle birey ve toplum olarak bu kelimelerin içerdikleri soylu anlamlarını son yıllarda yetesiye doldurduğumuz pek söylenemez dersem umarım zülfüyâra dokunmamış olurum. Durum buysa; günah bende, biz de mi? Elbette her koyun kendi bacağından asılır dendiğini duyar gibiyim. Asılır asılmasına lakin koşullar pek elvermiyor bazen dostlukların duru ve sadeliklerini sürdürmeye.

Terki diyar ettik, doğduğumuz yerde değil doyduğumuz yerlerde yaşamak uğruma. Çocukluk ve ilk gençlik dönemlerinin çocuk saflığının temiz duygularıyla oluşturduğumuz dostluklar çok uzaklarda kaldı. Dağıldık güzel yurdumuzun dört bir bucağına. Okul yıllarından sonra yüzlerini bir kez bile görmemizin kısmet olmadığı ne çok dostlarımız var! Farkındayız!..

Ulusça Orta Asya steplerinden başlayan batıya yolcuk hala sürmekte… Geçemedik bir türlü yerleşik düzene. Avrupa kesmedi hareketli yaşantımızı. Amerika, Avusturalya’ bile ulaştık.

Olayın daha önemli bir boyutu var dostlukları azaltan. O boyutunu da irdeleyelim azıcık: Üç tarafı denizlerle çevrili, bitek ovaları, yüce dağları, çokça nehir ve göllere sahip dünya cenneti bir vatanda yaşıyoruz. Bu topraklarda huzur içinde yaşamayı beceremedik bir türlü. Plansız programsız kalkınma hamleleri başlatıldı. Fabrikalar belli bölgelerde kuruldu. Üççeyrek yüzyıldan beri iç göç yaşanıyor ülkemizde. Köylerimiz tamamen boşaldı.

Öğrencilik yıllarında okurduk; halkımızın %80’i köylerde, %20’si ketlerimizde yaşıyor diye. Köylerimizde uzun yıllar bir arada yaşayan insanlar arasında kültür oluşmuştu. Akrabalık ve komşuluk ilişkileri dostluk düzeyinde sürer giderdi. Düğünlerde-bayramlarda birlikte eğlenir, acılar da dostça paylaşılırdı. Kent kültürü, örneğin İstanbul efendiliği, İstanbul Türkçesi destansı üne sahipti ülkemizde…

Hızlı nüfus artışı ve halkın kentlere son günlerde moda olan söylemle çökmesi dost, dostluk kavramlarını iyice törpüledi. Şener Şen, Kemal Sunal, İlyas Salman gibi ünlü aktörlerimizin başrollerinde oynadığı filmlerde canlandırdığı dostluktan uzak kaypak tipler çoğaldı ülkemizde. Yorganını sırtlayıp bir gece kondu semtine kapağı atan insanımız iş ve aş derdinde… Böyle olunca dostluk, akrabalık yüksek dağlar arkasında köylerde kaldı…

Özellikle büyük kentler çepeçevre sarıldı köylerden göçenlerle. Varoşlar oluştu. Kentler köylere dönüştü. Kent kültürü öldü çoğunlukla. Varoşlarda yaşayan insanımız kendine has bir yaşam biçimi oluşturdu. Kısa yoldan varsıl olma hayali… Bu hayal önünde dikilen duvarları yıkma hırsı. Köydeki iyi komşuluk, yardımlaşma, dostluklar buharlaştı.

Oktay Akbal’ın dediği gibi, “Önce ekmekler bozuldu sonra her şey.” Ve “Balık baştan kokar” sözünün somut örnekleri yaşanıyor ülkemizde. Oysa halkının %99’u Müslüman olan ve “Dinimizce ’Münafıklık alameti’ olarak görülen yalan söyleme durumu ve yalancı şahitlik ahirette Allah’ın azabına neden olabilecek en büyük günahlardan biridir.” Yalancı şahitlik terimini kenara koyalım fakat davulun tokmağını ellerinde tutan büyüklerimiz birbirlerini yalancılıkla itham ediyorlar. Bu gün karşı taraftakilerle neredeyse kanlı bıçaklı olan sayın hanımlar beyler bir bakıyorsunuz ertesi gün gönül gönüle sarmaş dolaş. Dostluğun doruklarında sözler ediyorlar. Elbet bu durum dostluk kavramının içini boşalttığı gibi halka da kötü örnek oluyor.

Dost, dostluk ne demektir. Yakından nazar edelim bu güzel sözlere:
“Dost, Farsça dilinden Türkçe’mize geçmiştir.
TDK’ye göre, dost kelimesi anlamı şu şekildedir:
- Sevilen, güvenilen, yakın arkadaş, gönüldeş, iyi anlaşılan kimse, düşman karşıt.
- Erkek veya kadının evlilik dışı ilişki kurduğu kimse, zamazingo
- Sahibine sevgi gösteren hayvan
- Bir şeye aşırı ilgi duyan, koruyan kimse
- İyi geçinen, aralarında iyi ilişki bulunan. Her ne kadar zina suç olmaktan çıksa da şu zamazingolu tanımı bir tarafa bırakalım. Benim vurguladığım diğer dört açıklama…”
Ne güzel anlamlar içeriyor dost kelimesi.
“DOST KELİMESİ CÜMLE İÇERİSİNDE KULLANIMI:
- Ben giderim adım kalır / Dostlar beni hatırlasın.
- Bir dostu vardı, belalı, çapkın bir delikanlı.
- Köpek insan dostudur.
- Kitap dostu.
- Yüzleri tatlı, dilleri tatlı, dost insanlardı bunlar. “

Veysel’in sözleri ne kadar içten… Arkamızda bizi hatırlayacak dostlara selam olsun şimdiden… TDK’n un dost kelimesinin içini nasıl durdurduğunu takibe devam edelim:
“Dost, bir sıkıntınız olduğunda, kendi sıkıntısını, işini, gücünü bırakıp sizin için koşturan, sizin kadar size üzülen, derdinize çareler arayan, risk almaktan korkmayan ve bütün bunları yaparken de herhangi bir beklentisi olmayan kişilerdir diyebilirsek de, dostlukların da en az duygusal yani manevi bazda karşılıklı...

Dostlar paylaşımcı olan, dayanışma ve kaynaşmaya açık olan insanlardır. Gerçek dostlar karşısındaki kişinin hatasını ve kusurunu arayan değil, dostunun iyiliğini düşünen insandır. Gerçek dost arkadan konuşan değil, iyiyi de, kötüyü de yüzüne açık yüreklilikle söyleyen insandır. Dost elde ettiği gücü (para, statü vb.) diğerlerinin yararına kullanan kişidir. Dost benmerkezci değildir, düşünce ve duygularında esnektir. Dost sosyal beceriye sahip kişidir.”

Evet, gerçek dostlar, “arkadan konuşan değil, iyiyi de kötülü de açık yüreklilikle söyleyen insandır.” Böyle dostları olanlara ne mutlu!

Dost kelimesini irdelerken dostluktan bahsetmemek olmaz. TCK’na bakalım:

“Dostluk nedir kısa ve öz?
Dostluk, zevklerin ve düşüncelerin uyuşmasıdır. Dostluk kişisel çıkar karşısında kurulan bir ilişki değildir. Hiç beklenmedik bir anında kalbine doğan sıcacık bir duygudur dostluk. Sevinçtir, üzüntüdür, anlamaktır, hatırlanmaktır, sonsuza dek olan arkadaşlıktır.
Dostluk kelimesinin anlamı nedir?
Dostluk, paylaşmak demektir. Acılarını, üzüntülerini, mutluluğunu, sevdiklerini, düşüncelerini, paranı, eşyanı, hiç düşünmeden vermek demektir.
Dost diye kime denir?”

Diler ve umarım, ülkemizde kalabalıklaşan kentlerimizde başta eğitim-öğretim olmak üzere halkımızın sorunlarına makbul çözümler getirilir. Paylaşım, hoşgörü, duygudaşlık… duygularını pekiştiren sanatın tüm dallarının özgürce icra edilecek ortam sağlanır. İnsanımızı ötekileştirişi söylemler yerini hoşgörü, farklı fikirlere saygı anlayışına bırakır. Sorunları bağırarak, kavga ederek değil; Yunusların, Mevlanaların, Hacı Bektaşların dilinden konuşarak çözme olgunluğuna eriştiğimiz zaman dost, dostluk kavramlarını içselleştirmiş oluruz.


Ana Karakterler:
dostlar, toplum

Beğen

İBRAHİM YILMAZ
Kayıt Tarihi:13 Ocak 2022 Perşembe 23:58:01

DOST YAZISI'NA YORUM YAP
"Dost" başlıklı yazı ile ilgili
düşüncelerinizi ve eleştirilerinizi diğer okuyucular ile paylaşın.


YORUMLAR
Ahmet Zeytinci
17 Ocak 2022 Pazartesi 22:46:38
Unuttuk Hocam bu yeni yüzyılda dostluğu, arkadaşlığı, samimiyeti... Sosyal medya da binlerce arkadaşımız olsa da bunların içinde bizi gönülden sevecek, arayacak, bağlanacak kişi sayısı iki elin parmaklarını geçmiyor maalesef. Gerçek dost da dostlukta çıkarlar yoktur, oysa dünya şu zamanda hep çıkar ilişkileri içinde olan insanlar ile dolu. Ne diyelim Allah gerçek dostlarımız ile mutluğumuzu bozmasın. Anlamlı bir yazıydı... Kutlarım...

Cevap Yaz
Gülüm Çamlısoy
17 Ocak 2022 Pazartesi 22:33:15
Dost.
Dostluk...
İçi dolu dolu bir paylaşım:
Dostluğun güzellikleri ve paylaşmanın da erdemi.
Var olun değerli hocam.

Sonsuz içten selam ve saygılarımla...

Cevap Yaz
Necati Kavlak
17 Ocak 2022 Pazartesi 16:17:13
İbrahim Hocam!

Nefessiz okudum bir solukta "Dost'u"
İlk önce "umarım zülfüyâra dokunmamış olurum." ifadeniz dokunmalısınız hocam diye cevap buldu zihnimde.
Hep söylerim.
Bizi yanlış kotladılar, hala o yanlışta ısrar ediyorlar...
Özellikle günümüzde zülfüyâra dokunmak çok gerekli diye düşünüyorum.
Elbette yanılıyorsun diyen olacak. Demokrasiye inanıyorsak öyle düşünenlere
fikirler hür der geçeriz diyorum.
Çizdiğiniz dostluk portesi, insanların yaratılış fıtratına uygun resim.
Lakin
Atatürk'ün ifadesiyle millet ve Vatan düşmanı ajanlar bu fıtratı da değiştirdi.
Mal
Mülk
Makam
Mevki en ön sırada. Gerisi sözde var özde yalan.
Kelime anlamıyla tanımladığınız dost tanımı özellikle Ortadoğu, Afrika, bizim yakın çevremizde devede tüy bile değil.
Lafta var, icraatta ise yeni bitti :)) modunda...
Bu güzel yazıya can veren yürek ve kalemi kutlarım.
Selam ve sevgilerimle.


Necati Kavlak tarafından 17.1.2022 16:21:21 zamanında düzenlenmiştir.

Cevap Yaz

Okuduğunuz yorum yazar tarafından etkili yorum olarak seçilmiştir.
Yeganem
14 Ocak 2022 Cuma 04:45:42
Allah ın selam ve rahmeti bereketi tüm inananların ve sizinde üzerinize olsun Öğretmenim İBRAHİM YILMAZ BEY,
Dost gerçek dost derya dibinde saklı inciler gibidirler..Kendisi için ne isterse dost dediği içinde onu ister düşse kaldırır..Herkes taşlasa o hayır der taş atanlara karşı dostunun yanında yer alır..
Hallacı Mansur idama götürülürken toplanan her söze kolayca kanıp kötüleyenler ona taşlar atmaktalarmış onların içinde zamanın evliyalarından İbni Şibli de taş değil değerini bildiğinden ona gül atmış taşlara ses çıkarmayan Hallaca sormuşlar onca taşla başın yüzün yarıldı ah etmedinde..Gül atılınca ah dedin inledin.Hallaç o taş atanlar beni bilmiyor tanımıyorlar dostun attığı gül canımı çok acıttı..İnsan dostunu hep yanında tutan el görmek ister..Aslında o zaman ki yönetimde Hallacı en güzel şekilde anlatabilme amaçlı atılan bir gül..Yardım edemiyor fakat atılan gül can yakıyor..
Bende köyde büyüdüm orta okuldan sonraysa önce yatılı öğretmen okulu sonra şehirde kaldım..O zamanlar köylerde ki dostluklar çok iyiydi..Akrabalarımızdan ileriydiler çok defa..
İnsanlar oldukları yerden ayrıldıkça yaşam mücadelesiyle çok şeylerini kardeşlik, akraba dostluk komşular arasında ki bağlarda azalmaya başladı...İnsanlar maddiyattan çok manevi değerlere dönerseler kazandıkları dostlukları kaybetmez güçlendirirler..
Anlamlıydı yazınız kaleminiz daim olsun..
Hayırlı cumalar uzaklardan yurduma size ve ailenize selamlar..Dua ile.

1 cevap yazılmış Cevap Yaz


İBRAHİM YILMAZ Yazının sahibi 14 Ocak 2022 Cuma 08:16:55
Merhaba Nigar Bedirhan hanımefendi öğretmenim, Allah'ın selam ve rahmeti tüm insanlığa ve sizlere de olsun.
Dosti dostluk üzerine naçizane yazmaya çalışığın yazımdan daha üst düzeyde yazdığınız yorum için teşekkür ederim.
Hallacı olayını örneklemeniz çok anlamlıydı.
Allah gerçek dostlar nasip etsin cümlemize ve yine de başkalarına muhtaç duruma düşürmesin hiç bir kulunu.
Hayırlı cumalar olsun, size ve sevdiklerinize ve yaşadığınız topraklara anayurttan selamlar iletiyorum.
Edebiyatdefteri.com, 2016. Bu sayfada yer alan bilgilerin her hakkı, aksi ayrıca belirtilmediği sürece Edebiyatdefteri.com'a aittir. Sitemizde yer alan şiir ve yazıların telif hakları şair ve yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Sitemiz hiç bir şekilde kâr amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır.

Sitemizde yer alan şiirler, öyküler ve diğer eserlerin telif hakları yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Ayrıca sitemiz Telif Hakları kanuna göre korunmaktadır. Herhangi bir özelliğinin kısmende olsa kullanılması ya da kopyalanması suçtur.
Edebiyatdefteri.com'u kullanarak Çerez Politikamızı kabul etmiş sayılırsınız.