NOTER ONAYLI RÜYA
1229 şiiri kayıtlı

İŞTE SAMSUN TARİHİ

NOTER ONAYLI RÜYA Kimlik Onaylı
  5,0 / 2 kişi ·1 beğenme · 5 yorum · 3187 okunma

İŞTE SAMSUN TARİHİ


İŞTE SAMSUN TARİHİ

Tanıtalım sizlere-"Büyükşehir Samsun’u"
Asla hiç unutmayın-daima sevin onu

Karadeniz’imizin-o gerçek gururudur
Tarihlerden bu güne-yıkılmayan surudur

Yurdumuzun en şirin-özel canlı köşesi
İnsanları sevecen-daim sürer neşesi

Samsun ve çevresinde-ilk insan izlerine
Tekkeköy’de rastlanır-yaşayış sözlerine

Yapılan kazılarda-"Eski Taş Devre" ait
Eserler bulunmuştur-"Orta Taş Devri" lahit

M.Ö. 5000-sonundan başlayarak
Ege kültürü ile-ilişkilidir bu halk

Kıyı gemiciliği-gelişmiş yüzyıllarca
Bu gerçek neticedir-tütmüş toplumda baca

Orta Asya’dan gelen-Türk’ten etkilenmişler
Akıllarda ruhlarda-bırakmıştır büyük yer

Meskenler Sitesi’nde-Mert Irmağı yanında
Öksürük Tepe Bahçe-Söğütlü’de anında

Yapılan kazılarda-Gaska adlı ahali
Burada yaşamıştır-böyleydi insan hâli

Hititlerin Başşehri-Boğazköy’de bulunmuş
Tabletten anlaşılır-içlerine dalınmış

Yaşantı varlığını-sürdürmüş uzun süre
Baskı altına girmiş-hepsi sinmişler yere

Anadolu’ya gelen-o topluluk Hititler
Boğazköyü başşehir-yapmıştır baştaki er

Medeniyet kurmuşlar-merkez düzgün yolları
Hepten inşa etmişler-uzatmışlar kolları

Kolların en büyüğü-o Orta Anadolu
Samsun’a bağlanıyor-huzur ve sevgi dolu

Hep Kavak ilçesinden-o günden itibaren
Asfalt şose yoludur-izler bu yola giren

Yapılan araştırma-söz konusu sonucu
Güney-Kuzey tali yol-ordan geçiyor ucu

Havza ve Ilıca’mız-Demir Yurt Çakıralan
Kapı Kaya üzeri-Bafra’ya ulaşır can

Hitit Krallığı’nın-Kurucusu Labarnas
Köklü bir devlet kurdu-kendisine ait has

Oğulları Zalpuwa-Hassuwa ve Halpuwa
Ya vali kral yaptı-böyleydi orda hava

Hititlerin uygarlık-tarihi ortadadır
18 ve 19-yüz yılla kıtadadır

Bilahare yapılan-düzenli bütün kazı
Bilgileri vermiştir-ortadadır bu yazı

Kızılırmak kenarı-Samsun ili Bafra’mız
İkiz Tepe mevkii-uzak değil aramız

7 km’lik-Kuzey-Batısındaki
İkiztepe Köyünün-sınırı deme ne ki

Dört tane yükseltiden-Höyük oluşmaktadır
Devamlı kazıldıkça-ortalara çıkar sır

Sistemli kazılara-1974
Bahadır Alkım ile-başlamıştır bilsin fert

1981-yılından itibaren
Kazı Önder Bilgi’yle-devam etti var bilen

Tepe I ve II’de-ana toprağa kadar
İnilmiştir öğrenin-ülkemize kalır kâr

8.000 üzerinde-arkeolojik eşya
Bilinmeli değerli-orada toprak kaya

Silâh atölyeleri-çeşitli malzemeler
4.500 yıl önce-bizlere verir haber

Önceye ait beyin-olmuş ameliyatı
Uygarlıkları güçlü-değiştirmiş suratı

İkiztepe’de çıkan-o eserlerin bütünü
Samsun Müzesi’ndedir-hütırlatıyor dünü

Hititlerden sonra da-Samsun ve çevresine
Frigler hâkim olmuş-ev bahçe deresine

Egemenlik sağlarken-hırpalandılar bütün
Kimmerlere yenildi-bilinmeli onlar dün

En büyük kötülüğü-hepsi çevreye verdi
Her yana hücum edip-toplulukları gerdi

Trabzon ile Sinop-arasında canları
Yağmalayıp yıktılar-hep döktüler kanları

Lidya Lideri Giges-Kimmerleri yenerek
Miletliler Samsun’da-yerleşti söylenerek

Lidyalılar Perslerle-tutuştular savaşa
Perslere yenildiler-çıkamadılar başa

İskender’de Persleri-hep ortadan kaldırdı
Sürdü el değişmesi-gelen geçen saldırdı

Şu Pontuslular Roma-İmparatorluğunda
Şehir bir harabedir-çıkmaz canlarda seda

Sezar döneminde de-verilir bağımsızlık
Öldürülmesi ile-çekildi hazımsızlık

Doğu-Batı olarak-tam da ikiye böldü
Piskoposluk merkezi-evet Bizans’ta kaldı

Hazreti Âdem Havva-denir yaşadı burda
Gezdi yedi dolaştı-köy belde ilçe kırda

Bizanslılar Devrinde-arttı faaliyetler
Çok papazlar yetişti-o tarihler böyle der

Kültürü yaymak için-meşru ve gayri meşru
Yollara başvurmuşlar-sormuş binlerce soru

Onlar Türk Milleti’ne-yaşattı ıstırabı
Olmadı başarılı-boş kaldı bütün kabı

1071’den sonra-feth için Amisos’a
Akınlar düzenlendi-üstüne basa basa

Selçuklu Sultanımız-İkinci Kılıç Arslan
Döneminde alınmış-sevinmiş binlerce can

1185 Yılı-Rükneddin Süleyman Şah
İdareyi almıştır-ortalardan kalktı ah

Tattırdı yenilgiyi-Bizans’a Selçuklular
Avrupalı şaşırdı-daha niceleri var

Haçlı Ordularını-oluşturup ittifak
Yolladılar vatana-karardı bütün şafak

Direniş müthiş oldu-sefer üstüne sefer
Göğüs göğüse savaş-mücadele verdi er

Her defasında bozgun-kaldı kursaklarında
Tehlikeler önlendi-yurtta yükseldi nida

1214’te-Selçuklu Hükümdarı
İzzettin Keykavus- sevindirdi her darı

Yönetimi alınca-halka mal can ve inanç
Hele hürriyetine-dokunmadı taktı taç

1243’te-öğren -1 Temmuz günü
Kösedağ Savaşında-ters gitti bütün yönü

Moğol istilâsını-önleyemedi kuvvet
Selçuklular yıkıldı-başa geldi o afet

Samsun’un ilk adıysa-‘Amisos’ bilinmekte
İyonyalılar verdi-böylece söylenmekte

Bugün kullandığımız-Samsun’umuzun adı
Türkler ile başladı-bilinmelidir yâdı

12. ve 13-asırlarında Samsun
İsmi kullanılmıştır-öğrenin ya da duyun

Batı kaynaklarında-aynı yüzyılda ise
"Sampson" söyleniyordu-dikkat edin bu sese

Selçuklular bu yeri-feth ettikleri zaman
Yerleşim yeri kurmuş-Samsun geliyor bundan

Selçuklu Türklerinin-verdiği özel isim
Merkeze Samsun denmiş-bilmeli amca abim

İl sınırları ile-çevrili olan yere
Canik söylemişlerdir-öğrenmeliyiz nere

Cumhuriyet Devrinde -1924
Samsun merkez ilçesi-il oldu duydu her mert

Anlatalım sizlere-Yirminci Yüzyılını
Öğrenmiş olursunuz-geçmişinin dalını

Salname kayıtları-Yıl 1870
Gayri-Müslim olan halk-hep istifade etmiş

Gelişmiş iktisaden-bulmuşlar iyi fırsat
Hepten zenginleşmişler-çıkmış kat üstüne kat

19. Yüzyıl-önem kazandı tütün
Yabancı etnik grup-doldu bölgeye bütün

Rum ve Ermeni tüccar-alt üstlerden türedi
Tütün işletmesinde-bunlar çoğalttı derdi

Onlar bütün canları-başladılar ezmeye
Maddeten ve manen de-üstlerini çizmeye

Rumlar gayet plânlı-ediyordu hareket
Yaptıkları işlerle-kayboldu hep bereket

Pontus Rum Devleti’ni–duy 1840’ta
Canlandırmak istedi-bilinmeli bu hatta

Birtakım vaatlerle-kandırılan Ermeni
Katliamlar yaptılar-üzdüler seni beni

Yerli olan insana-görünmek için şirin
Tüccarları dil döktü-hepsi yere kazdı in

Uzun vade az faiz-verdiği krediyle
Sempatiyi topladı-halka çektirdi çile

İyi avlamışlardı-kazandığı parayla
İstanbul Patrikhane-azdırılan yarayla

Nüfus çoğunluğunu-sağlayınca bu çete
Silâha sarıldılar-yazdı acı reçete

Hep Rum Patrikhanesi-Yunan Konsolosluğu
Tabanca tüfek bomba-yok ettiler çocuğu

Mavri Mira isminde-teşekkül etti heyet
Talimat Venizelos-oyun oynadı velet

Hele Patrik Vekili-Dreteos denen it
Enez Metropoliti-Atenagoras o bit

Şu Yunan Kaymakamı-Giritli Katekhakis
Katelopulos ile-Ayinpa Dipasimos

Palitimis Siyara-yardım yapan mahlûklar
Patrik Zaven Efendi-daha birçokları var

Kâğıt üzerindeki-işte böyle davranış
"Pontus Rum Devleti’ni"-oluşturmak büyük iş

Samsun ve ilçeleri-bütünüyle Rum köyü
Silâh deposu oldu-kurutmaktı genç beyi

Emir Amasya Samsun-şu Rum Metropoliti
Yermanos veriyordu-soysuzun gâvur iti

Osmanlı Devletimiz-tek başına çaresiz
Maddi manevi deprem-el ayak kopuk bu diz

Çok geçmeden baskınlar-şiddetli vahşet ölüm
Tarih sayfalarında-vardır işte bu bölüm

Soykırım evet buydu-çocuk genç ihtiyarı
Kundaktaki bebeler-ağlarlar zarı zarı

İnsanlık duygusunu-kaybeden bu barbarlar
İftirada bulundu-ne şeref var ne de ar

Güneş gibi parladı-öne çıktı Liderim
Bizlere yol gösterdi-Atatürk’üm Önder’im

Bütün Halk Fırkası’nın–15–20 Ekim’i
.927-halka öğretti ilmi

Ankara’da toplanan-ikinci kurultayda
Güzel konuşma yaptı-böyle şerefli ayda

"Muhterem Efendiler-bu sözlerim millete
İyice dinleyiniz-uğramayın illete

1840 Yılı-hep başlangıç tarihi
Yunanlının emeli-bilinmelidir sahi

Bütün Karadeniz’de-evet Rize’ye kadar
"Megola İdeali"-o günden bu güne var

Rahip Klematios-ilk yerleşim yerini
İnebolu’da kurdu-yüzünde vardı kini

Eşkıyalık yaptılar-Çarşamba ve Bafra’da
Silâh deposu oldu-bu bölge ve orada

Mütarekeden sonra-Rumlar ve Yunanlılar
Faaliyete geçti-canlarımı yaptı dar

Bütün bu havalide-Rum Metropoliti
Yermanos’un emrinde-topladı eşya iti

Rum Komitacıları-başında Tokamandis
İyice azıttılar-o işleri bütün pis

Ecnebi hükümetler-Pontus hayâlî ile
Çetecilik yaptılar-yaydılar ilçe ile

Şuhumda Haralambos-isminde bir azgını
Hepsi başa getirdi-bizlere sundu kini

Nümayişler yapıldı-ilk 7 Nisan günü
1919-hatırlatıyor dünü

Hep toplanıyorlardı-gizli kiliselerde
Silâh tabanca bomba-o gün başka bir yerde

Batum’da hükümeti-kurdular o esnada
19 Temmuz -20-kongre verdi seda

Büsbütün azıttılar-yağmalar öldürmeler
Hunharca katletmeler-vatanıma girmeler

Atamın anlattığı-işte tarihten bölüm
Milletini uyardı-"Ya İstiklâl ya Ölüm"

Kemal’in o sözleri-ruhlara kazılmalı
Birlik beraberlikle-bir tarih yazılmalı

Şımarık ve saldırgan-Rum Ermeni döneği
Vahşetleri ortada-pislettiler çanağı

Yabancı ülkelerin-bunda var büyük rolü
İlk başta Sovyet Rusya-soldurdu çoğu gülü

Samsun Bafra Alaçam-nüfusu çoğaltarak
Hep gönderiyorlardı-türlü soysuzları bak

Rumlar gerek içinden-gerek yabancı güçten
Destek alıyorlardı-oku öğren bunu sen

16 ve 19–1919
Aylardan Mayıs ayı-hepimiz Türk oğluyuz

Yolculuğu hatırla-ama kolay değildi
Atatürk’ün önünde-bütün başlar eğildi

Önemli olaylardan-biri unutma bunu
Evet seveceksiniz-Türk’ümü bir de O’nu

Samsun’a ayak basış-çaresiz bir milleti
Bütünüyle yok etti-ortadaki illeti

Birinci Dünya Harbi-kötüleşmişti durum
Önümüze konmuştu-sıkıntılı bir yorum

İşte böyle bir günde-çıktı Büyük Bir Önder
Düşün dedi peşime-tarih bize bunu der

Samsun’a ayakbastı- Milli Mücadele’yi
Atam burda başlattı-hem akıllı hem iyi

İstanbul’dan başlayan-böyle yüce yolculuk
Kurtuluşu simgeler-meydanda çoluk çocuk

İşgal kuvveti için-Samsun önemli nokta
Bunları biliyordu-Mustafa Kemal Ata

Stratejik bakımdan-bilinsin önemliydi
Canım Atatürk’ümüz-O başarılı idi

İngilizler 9 Mart -1919
Samsun’a çıkmışlardı-bağrımıza bastı tuz

Manzara şöyle idi-İngiliz kuvvetleri
Boy gösteriyorlardı-kaplamışlardı yeri

İstanbul’dan başlayan-Samsun’da eren sona
Yolculuk esnasında-çok görev düştü cana

Atam Tuğgeneraldi- görevli bir askerdi
Giyim buna uygundu-Kemal yiğit bir erdi

Görevi belli idi-Samsun ve civarında
Huzuru sağlamaktı-enerji vardı canda

Kendisine bağlıydı-Sivas ile Erzincan
Trabzon ve Erzurum-öteki ilimiz Van

16 Mayıs günü-günlerden Cumartesi
Kaptan İsmail Hakkı-o gemi idaresi

Bandırma Vapuruyla-ayrıldı İstanbul’dan
18 Subay ile-çıktı Samsun’a yaman

İsimleri bellidir-tanıyalım onları
Bir dua gönderelim-verelim itibarı

Müfettiş Kurmay Başkan-O Albay Kazım Dirik
Mehmet Arif Ayıcı-başkan yardımcısı ilk

Kurmay Binbaşı Hüsrev- Binbaşı Kemal Doğan
Dr. Albay İbrahim Tali Öngören bu can

Binbaşı Refik Saydam-Cevat Abbas Gürer’im
Ali Şevket Öndersev- Muzaffer Kılıç erim

Üsteğmen Hayati’yle-Yüzbaşı Mümtaz Tünay
İsmail Hakkı ile- canım Mustafa Süsoy

Üsteğmen Abdullah’ım- Kâtip Memduh’um ile
Katip Faik Aybars’ım-onlarda geldi ile

Albay Refet Bele Bey- Teğmen Hikmet Gerçekçi
Korumayı sağladı-Atama oldu bekçi

Üç gündüzü üç gece-Salı sabah altıda
Mıntıka Palasta-ayrıldı birer oda

Rumlar baskın yapıyor-yıldırma ve katliam
Bölge öyle hassastı-durmuyordu o yamyam

Atatürk’ü Samsun’dan-bilin Havza’ya kadar
Yanından ayrılmayan-Şükrü Tolun eri var

Çünkü o Alaçamlı-yaptı vazifesini
Gerçekten sevindirdi-ilçemizi ve beni

Emrindeki kuvvetle korudu Atatürk’ü
Samsun’umdan Havza’ya- ulaştırdı o Türk’ü

25 Mayıs günü-Atam karargâhını
Havza’ya naklettirdi-unutmayın o anı

Mesudiye Oteli-kiralanıp seçildi
Bütün teçhizatlarla-odalara geçildi

Oluştu milis gücü-baskı arttı iyice
Askeri üniforma-çıkartıldı netice

Samsun’uma çıkışı-o hürriyet ateşi
Memleketimi sardı-toplandı baba eşi

Hep rüzgârı ekenler-evet biçti fırtına
Yürekli sesi duydu-çocuk genci ve ana

Kurtuluş Savaşı’nı-kazanan milletimiz
Devletine kavuştu-o an cemiyetimiz

1924–20 Eylül gününde
Atam tekrar Samsun’da-eşi amca ve dede

Devletimiz kurulmuş-o savaş sona ermiş
İbrahim Veysi Başkan-onura yemek vermiş

Yaptığı o konuşma-çok önemli manalı
Mesajlar içermekte-sözleri ’Anzer Balı’

‘Ben Samsun’un halkını-evet gördüğüm zaman
Yurt ve millete ait-kararlara koştu can

Gözlerinde gördüğüm-ümit vatanseverlik
Müspet inanca sahip-ruhunda fedakârlık’

Samsunluyu anlatan-nice naçiz ifade
Manası çok önemli-bak söylendi nerede

Atamın doğum günü-çünkü 19 Mayıs
Hainleri görünce-kalbimize basar hırs

Samsun’un jeolojik-anlatalım yapıyı
Delta ovalarıyla-dik yamacı ve yayı

Güneydeki o dağlık- geçiş olan bölgesi
Yaşlı neojen killi-çakıllı tortu sesi

Kretase Eosen-rastlanır flişine
Volkanik oluşumlar-sebeptir neojene

Samsun genel olarak-deprem bölgesi değil
Salıpazarı Lâdik-Havza etkilenir bil

Anadolu fay hattı-uzantısı geçmekte
Erzincan’dan sonra da-ulaşmaktadır öte

Amasya ve Çankırı-Bolu ve Düzce yönü
Hareket hissedilir-alınsın hemen önü

Coğrafi durumunu-yurt içindeki yeri
Verimli toprakları-şirin asildir eri

Orta Karadeniz’in-o deniz kenarında
Yerini almaktadır-öyle yükselir nida

Alüvyonlu topraklar-Kızılırmak Nehriyle
Hep Yeşil Irmağıyla-sona erer bu çile

Hele şehir merkezi-iki delta arası
Uzunca sahil yolu-geçer varsa sırası

Doğusunda Ordu’muz-Batı yönünde Sinop
Amasya Tokat ili-Güneydedir bilin hep

Demir ve kara yolu-ulaşımı çok kolay
Boylamları bellidir-çizer öylece bir yay

Yeryüzü şekilleri-atalım şöylece göz
Ovaları dağları-demeyelim başka söz

Alaçam’la Çarşamba-uzantısı denize
Doğruyu konuşmalı-verimi çoktur bize

Platolar gözükür-Canik Sıradağları
Birlikte kaynaşırlar- yeşil rengi ve sarı

Çangal Dağları Akdağ-Lâdik hudutlarında
Bilin bulunmaktadır-bize yapmazlar veda

Bafra’daki Nebiyan-Alaçam’daki Dürtmen
Vezirköprü’de Kunduz-o bin metredir hemen

Sayısız göller vardır-balıklar oynaşırlar
Sazan ve alabalık-sularda buluşurlar

Bitki örtüsü ile-yeşil ve mavi tonu
Her şeyi bulunmakta-asla gelmiyor sonu

Yanlış ve yasak kesim-bilinçsizce kullanım
Azalttı ormanımı-öyle değil mi canım

Buna rağmen bilhassa-Alaçam ve Asarcık
Terme Çarşamba Kavak-Bafra ile Ayvacık

Vezirköprü ilçesi-evet göz kamaştırır
Ağacına sahip çık-bencillik hırsını kır

Bağ bahçe geniş mera-Bafra Terme Çarşamba
Lâdik sazlık bataklık-gerekir güç ve çaba

Orman ve belediye-tarım müdürlükleri
Gayretli projeli-yeşillendirir yeri

Akarsu açısından-Samsun zengin bir ildir
Karadeniz’e gider-bunu söyleten dildir

Kızıl ve Yeşil Irmak-Terme ve Kürtün Çayı
Tersakan Mert Irmağı-görür anne ve bayı

Kara boğaz ve Abdal-Karadeniz’e giden
İkişer baraj ile-sanki onlar bir maden

İrili ufaklı göl-tabii Baraj Gölü
Gerçekten verimlidir-asla değildir ölü

Lâdik ve Kara boğaz-Simenit balık cernek
Liman ile Uzun göl-büyük küçük verir ek

Ulu göl Ayan Akgöl-Sülüklü İnce Acı
Bataklıyla Kahırlı-Kurtgirmez Tombul Kıcı

Dutdibi ve Borabay-hepsi de tabii göl
Baraj gölü beş tane-öğrensin yetişen döl

Altınkaya ve Derbent-Hasan Suat Uğurlu
Çakmak Baraj gölleri-bilinmelidir ulu

İl iklim bakımından-iki ayrı özellik
Göstermekte biliniz-çeşit çeşit güzellik

Merkez ilçe Çarşamba-Terme ile Tekkeköy
19 Mayıs Bafra-Alaçam Yakakent hey

Karadeniz iklimi-özelliği görülür
Yaz sıcak kışlar ılık-yağışlarla örülür

Vezirköprü ve Havza-Lâdik Kavak Asarcık
Salıpazarı ile-bulunmakta Ayvacık

Daha da sert bir iklim-hüküm sürer burada
Kışlarımız yağışlı-yazı serin orada

Enteresan özellik-sıcaklık ile yağış
Birkaç mevsim yaşanır-bazen yaz bazen de kış

Temmuz ile Ağustos-en sıcak aylarıdır
Ocak Şubat soğuktur-bilinmiyor nedir sır

En fazla yağış şekli-evet aralık ayı
Kuzey Rüzgârı eser-üşütür anne bayı

Karayel Yıldız Poyraz-bunlarda çok etkili
İnsanları sızlatır-sarar gider bu ili

Kara deniz ve hava-hele de demir yolu
Dört türlü ulaşım var-yorar eli ve kolu

Karadeniz’imizi-bağlar diğer illere
Gelip geçen vatandaş-buradan iner yere

800 kilometre-devlet karayolları
169’uysa-demiryoludur kârı

Merkezi Çarşambadır-Kavak ve Havza’ya dek
Stabilize asfalt-verilmiştir hep emek

Toplam 9500-o kilometrekare
Evet köy yolu ağı-hizmet sunuyor ere

Günlük ulaşım vardır-vatanın her yanına
Otobüs terminali-yenisi değer cana

Samsun Ünye Merzifon-Yakakent’e yönelen
Çift yol çalışmaları-yapılıyor genç öğren

Samsun toplam nüfusu-bir milyon iki yüzdür
Bütünüyle insanlar-daima yaşarlar hür

Samsun idari yönden-tamamen on dört ilçe
Böylece ayrılmıştır-huzur veriyor içe

Alaçam Asarcık’la-Bafra Çarşamba Havza
On dokuz Mayıs Kavak-Lâdik yetişir hıza

Salıpazarı Terme-Tekkeköy Vezirköprü
Yakakent’im son durak-ister koş ister yürü

Büyükşehir denmekte-o statüsü öyle
Çalışır çabalarlar-akşam sabah ve öğle

Atakum Canik Gazi-İlkadım ve Atakent
Altınkum’la Çatalçam-Taflan ve Kurupelit

Yeşilkent’i unutma-konuşur tane tane
Evleri apartmanı-durular hane hane

965 köy-il hudutlarında
215 yeri-ayrı ayrıdır oda

Bütün bakanlıkların-taşra teşkilatları
Samsun’da bulunmakta-bunlar canların varı

İlimiz uzun yıllar-o Hıristiyanların
Biliniz merkeziydi-hep hükümdü onların

Tevhid-i Tedrisat’la-böylelikle kapandı
Ne ismi ne de cismi-kalmadı hiçbir adı

1912-Darü’l Eytam Okulu
1925-liseye döndü yolu

1 Kasım 28-o Latin Alfabesi
Bilin kabul edildi-sevindi talebesi

Bütün ders kitapları-bastırıldı yeniden
Öğrenmeye başladı-bütün canlar aniden

Devlet ile vatandaş-hep işbirliği ile
Bugünkü seviyeye-geldi bitti bu çile

İl Millî Eğitimi- öğretim eğitimi
Tamamen yürütmekte-bunu bilin siz emi

Hep okullarımızda-can öğretmenlerimiz
Etrafa ışık saçar-evet güzel yerimiz

Devlet kaynaklarını-yaptı cana seferber
Yatırımlar yapılır-söze uyar bütün er

Birçok hayır kurumu-yurtları pansiyonu
Hizmete açmışlardır-artar yoktur hiç sonu

Eğitim hizmetleri-örgün yaygın eğitim
Biliniz uygulanır-öğrenmeli veren kim

1975-evet 1 Nisan Günü
Şu Bafra Karayolu-hatırlatıyor dünü

Canım üniversite-bu tarihte kuruldu
6 bin dönüm toprak-iş üstünde duruldu

İktisadi yönünü-sizlere anlatalım
Kalp vücut ve ruhları-şiirle çınlatalım

Fırsat ve imkânları-hepten zorlamaktadır
Belki 19 Mayıs-Atatürk’ten kalan sır

1970’ten- sonra müesseseler
Kurulmaya başlandı-hep bellidir hisseler

Sanayi ve zirai-ticaret kaynakları
Verimi artırmakta-işi bırakmaz yarı

Yerel el sanatları-duy yok olmak üzere
Teknolojik gelişme-çoğalıyor ha bire

Halı kilim ve zembil-çömlekçilik ve hasır
Taş işçiliği çorap-kumaş oya ve bakır

Bez dokumacılığı-abacılık saraçlık
Heybecilik su kabı-boduç ve tahta beşik

Hepsi de yaşasınlar-kaybolmasınlar sakın
Devletim işadamı-o farları siz yakın

Şu doğum âdetleri-bebeğin çeyizleri
Zıbın tulum giyecek-kalplerde vardır yeri

Örülür kıyafetler-kazak şapka ve patik
Bebek battaniyesi-beşikler bir de yelek

Hamilelik dönemi-onun âdeti vardır
Makas ile bıçağı-bütün canlara kârdır

Şu bıçak kasaplığı-makassa terziliği
Simgelemektedir bil-gerçektir bu dileği

Doğumda ebelere-vazifeler düşmekte
Sancı olduğu zaman-gidilir hemen öte

Bebek doğar kordonu-makas ile kesilir
Yıkanır ve sarılır-suyla akıtılır kir

Bebek kırk gün içinde-kundaklanır daima
Hastalıklara karşı-sebep olunmaz gama

Yüzü açılmamalı-söylenir olur arsız
Boş beşik sallanılmaz-karnı ağrır oğul kız

İsim verme gelenek-Samsun ve çevresinde
Koymaktadır biliniz-anne baba ve dede

Emine Fatma Ayşe-Ahmet Mehmet Hüseyin
Genellikle isimler-böyledir anne beyin

Bebek doğduktan sonra-yapılmakta töreni
Yatırılır yatağa-çocuğa göre eni

6–9 ay sonra-dişi çıkmaya başlar
İlk gören hediyeyi-alır yükselir başlar

Gelenekler çeşitli-muska yazdırma adak
Hocaya okutmalar-adamalar iyi bak

Nazar değme inancı-evet biliniz yaygın
Tırnağı kesilmeden-el cebe girer baygın

Bil sünnet geleneği-farklı farklı değişik
Eğlence düzenlenir-çocuğun gününde ilk

Kirvelik önemlidir-külfet ve masrafları
Sanal akrabalıklar-masraflar olur yarı

Yatağı hazırlanır-halılar cibinlikler
Tüller ile balonlar-üstte durur bayraklar

Atlar ve arabalar-onlarla hemen yola
Gezip eğlendirilir-hep olunur kol kola

Mevlid-i Şeriflerde-yemek ile hediye
Bilin iş düşmektedir-baba nine anneye

Askerlik çok önemli-ilk askerlik şubesi
Muayene edilir-biliyor talebesi

Piyade ve Jandarma-Komanda ve Bahriye
Topçu bölüklerine-ayrılır sormaz niye

Uğurlama töreni-toplanır kolu komşu
Otobüs ile turlar-başlar böylece koşu

Yurt görevini yapan-o genç evine döner
Aileler sevinir-yanar ışık ve fener

Başörtüsü ve kına-dağıtılır o yerde
Çay şeker ile lokum-uzatmaktadır vade

Düğün gelenekleri-burada çeşit çeşit
Söz kesme nikâh nişan-erkek kız yapar akit

Yavaş yavaş tükendi-evet beşik kertmesi
Sevindirir herkesi-bu işlerin bitmesi

Çağına giren gençler-beğenirler kızları
Annesini gönderir-çok fazladır hızları

Görücü gönderilir-sorup soruşturulur
Anlaşırsa aile-ilk çatısı kurulur

Söz kesimi yapılır-nişan düğün tarihi
İyice belirlenir-bu işler olur sahi

Başlık parası vardır-kaldırılmalı hemen
Topluca sorumluyuz-bu işten sen ve ben

Söz şerbeti içilir- yenir kuru yemişler
Bu durum güzelleşir-canlar daima işler

Nişan hazırlıkları-başlatılır önceden
Erkek tarafı yapar-hem sabah ve geceden

Dini nikâh yapılır-sağlamlaşır aile
Kız ilk adımı atar-evden başka bir ele

Çeyiz serimi vardır-görülür komşularca
Az kaldı tütecektir-başka evde bir baca

Herkes hemen çağrılır-verilir davetiye
Düğüne ulaşanlar-getirirler hediye

Kedi pençesi yüksük-burmalı ve kuşgözü
Dilberdudağı ele-kına yakılış sözü

Düğün günü önceden-ilk kararlaştırılır
Erkenden kalkılarak- önce eve varılır

Etli pilav ve hoşaf-tatlı pilav ve keşkek
Sofralara serilir-ağza koyulur tek tek

Bu işler esnasında-çeşitli uygulama
İki taraf da yapar-zevk verilir o hama

Giyim güreş hediye-hele de post yarışı
Birlik aşkı sağlanır-böylece tutar aşı

Gelini almak için-çeşitli eğlenceler
Erkek evi kız evi-zora sokulur o er

Hep gelinin evine-gidilir birlik ile
Evden çıkartmak zordur-damadı sarar çile

Yüksek dal parçasına-asılır bir yumurta
Onu vurmak gerekir-kabul edilmez hata

Kızın o sandığına-oturur büyük kardeş
bahşişini alır-elli ya da yetmiş beş

Gelinin ayağına-bir bakır kap vurulur
Uğur diye bilinir-oluşturur büyük sur

Şu bahçe kapısını-kapatırlar iyice
Zarfı aldıktan sonra-ortadadır netice

Damattan önce haber-yetişir o eve tez
Haberci para alır-bu durumu anla sez

Gelin araçtan inmez-çağrılır anne baba
İnek koyun olursa-gerekir biraz çaba

Hayvanın kulağına-işareti konulur
Gelin eve girmeden-şu testiyi yere vur

Gelin girer mutfağa-karıştırır çorbayı
Evi bereketlenir-gerektirir çabayı

Tekrar imam nikâhı-bu evde tazelenir
Damat kalbur kaldırır-birlikte yemek yenir

Erkek çocuk verilir-gelinin kucağına
Kısır olmasın diye-dikkat eder her ana

"Askı Asma Töreni"-damat boynuna havlu
Asılınca silkeler- iş olur dolu dolu

Güvey getirme günü-o yatsı namazıyla
Bu iş o zaman olur-böyle koyulur yola

Hep evin kapısında-güvey çevik olmalı
Yumrukları yer hemen-bunu iyi bilmeli

İki rekât namazda-Rabb’e dua edilir
Mutlu bahtiyar olur-ileriye gidilir

Güvey hamama gider-başlar duvak töreni
Hemen yufka yapılır-ortaya konur teni

Kız tarafı komşuya-derhal verilir haber
İlk törene gelirler-anne baba çocuk er

Düşmanların şerrinden-hemen korunmak için
Gelin derhal bağlanır-sorulmaz nasıl niçin

Üç İhlâs okuyarak-anahtarla o kilit
El ile kapatılır-asla beklenmez davet

Düğünden on gün sonra-kız damadı yemeğe
Çağırır aileyi-gerek vardır emeğe

"Kavun Yedilik"-denir-hazırlanır bohçalar
Eğlence düzenlenir-daha birçokları var

Bir hafta sonra erkek-kız tarafını hemen
Yemeğe davet eder-haber verilir erken

"Ters Gece" denir buna-böyle mutlu geceye
Konuşulur birlikte-söz düşer anne beye

Son günlerde değişti-il ilçede düğünler
Davetiyeler ile-davet ediliyor er

Nişan düğün sünnetler-düğün salonlarında
Her şeyi bitirirler-damat kız durur yanda

Dondurma limonata- pasta dağıtılıyor
Müzik eşliğinde dans-nerededir diye sor

Arabayla tur atma-hemen oluyor gezme
Kapının eşiğinde-olur yumurta ezme

Trafik kazasıyla-karşılaştıklarında
Dinimizin gereği-ne var bakılır canda

Ölüm hâlinde ise-Tevhit ya da Şahadet
Devamlı okunmakta-gelir hemen anne cet

Gözleri yumdurulur-çenesi kapatılır
Sırt üstü yatırılır-elbise çıkartılır

Karnı üstüne demir-ya bıçak ya da makas
El yana uzatılır-evde başlar böyle yas

Akraba çocuğuna-o an salınır haber
Otobüs uçaklarla-hep gelinir beraber

Tahta sedir divana-evet kıbleye doğru
Öylece yatırılır-sorulmaz asla soru

İmam ölüyü yıkar-havluyla kurulanır
Kefen gömleği giyer-canları ezer kahır

Evet son bir kez daha-hep bakılır mevtaya
Bu işler düşmektedir-anne çocuk ve baya

Omuzlar üzerinde-önce cami mezarlık
Kollar semaya kalkar-titrer o anda ilik

Elle toprak serpilir-atılır teker teker
İlk üstü kapatılır-toplulukla beraber

Turizm insanları-bir yerden başka yere
Araçlarla taşıtır-geçilir ırmak dere

Değerlendirilmeli-ekonomik kültürel
Önce sosyal açıdan-verilmeli buna el

Turizm ülkelerin-hepten kalkınmasında
Büyük bir yer tutmakta-illerde ve her yanda

Bacasız sanayidir-fazla külfeti yoktur
İnsanlara yaptırır-sıra ile güzel tur

Canları harekete-yönelten iç ile dış
Değerlendirilmeli-tarih kültür spor iş

Dinlenme ve eğlence-sağlık ile ziyaret
Dış faktörler tanıtma-reklâm tanıtımı et

Samsun’un zenginliği-yeşili güzelliği
Gerçekten de fazladır-budur o özelliği

Tarihi yer kültürü-höyük ve tümülüsler
Camiler türbeleri-çeşme müze gelin der

Doğal sit alanları-hamam ve yapıları
İnsanları çekiyor-apartman kapıları

Hepsi Samsun’a göre-hep turistleri çeker
Araba otobüsler-gelinir teker teker

‘Merkez ilçenin halkı-Milattan öncesinde
3500 yılları-Gaskalı anne dede

Mert Irmağı yanında-Sosyal Meskenler yanı
Burada hüküm sürmüş-çeşit çeşit insanı

Milattan öncesinde-Miletliler ticari
Samsun’da hayat sürmüş-yaşayan bütün eri

Cedit Mahallesi’nin-bulunduğu o bölge
En önemli kapısı-yaşar teyze ve yenge

Milattan öncesinin–280 Yılı
Duy Pontus Krallığı-kuruldu aştı yolu

Mithridates Dönemi-en parlak bir zamanı
Tarihlere geçmiştir-böyledir orda anı

Tapınaklar saraylar-ev liman tersaneler
Zeytinlik bahçeleri-ev binalar haneler

Romalılar Pontus’u-uğrattılar bozguna
Ünlerini yaydılar-böylelikle dört yana

395 Yılı-Roma İmparatorluk
İkiye bölününce-Bizans’a aktı oluk

Justinianus Devri-tamamen geliştiler
Piskoposluk Merkezi-oldu budur ilk haber

Bütün Cenevizliler-ticareti hep ele
Böylece geçirdiler-öğrenip bile bile

Samsun’umun Limanı-böyle arttı önemi
Sultan Keykavus ile-Keykubat’ın dönemi

Bu dönemde Samsun’un- İl Merkezi gerçekten
"Müslüman-Gayrimüslim"- bilmelidir bunu ten

"Kara ve Gâvur Samsun"-Müslimlerin o ismi
Kuzey-Batıda idi-kitaba geçti resmi

Anadolu Selçuklu- Devleti yıkılırken
Canik’e Başkent oldu-Müslüman Samsun erken’

‘1645’te-O Evliya Çelebi
Samsun’umuza geldi-gördü anne ve abi

Şöyle anlatmaktadır-o an Samsun’umuzu
Taştan yapılmış kale-bilmem kaldı mı tozu

Gemicilik ve kendir-lezzetli bağ suyundan
Yaban üzümü armut-bahseder turşudan can’

Gene bir başka seyyah–1701 Yılı
Anlatır Tournefort-yazar böylece eli

Bu günkü merkez ilçe-köy olarak niteler
İngiliz J Macdonald-kitabında verdi yer

1814’te-şirin güzel denizi
2000 nüfusu var-ilgilendirir bizi

Osmanlı Devleti’nde-idari yapılanma
Tabi oldu Samsun’um-cesaret verdi hama

Rumiye-i Suğra’nın-şu Beylerbeyliğinin
Bir vilayeti idi-haberin var mı senin

6 ilçesi vardı-Karadeniz Limanı
İkinci derecede-oldu bilir insanı

Sakin hayatı vardı-tersane asker sivil
Orda bulunuyordu-öğren önce bunu bil

Rum Pontus Devleti’yle-bozuldu yaşayışı
Rumların sayesinde-gözde görüldü yaşı

Samsun Trabzon Ordu-Giresun ve Amasya
Bölücü faaliyet-eziyet etti baya

19.Yüzyıl–20. Yüzyıl başı
İyice azıttılar-zehir ettiler aşı

1.Dünya Harbi-İtilaf Devletinin
Desteğini aldılar-kustular bizlere kin

Acılar katliamlar-Çarlık Rusya’dan silâh
Alarak saldırdılar-bize çektirdiler ah

İngilizler Rumlara-tüfekleri dağıttı
Şer halkası oluştu-böyle bozuldu çatı

Göçmen adı altında–25 bin kişiyi
Kattılar saflarına-vurdular anne beyi

Merkez ilçe içinde-kundaklama öldürme
Yaralama çoğaldı-oldu haneye girme

1919-İngilizler Hintliler
Dört bin kişilik kuvvet-Samsun’da kapladı yer

Sokak ile caddeler-tepeden tırnağa dek
Pontusçu Rum Çetesi-ev yanında tuttu bek

Bir şeyler yapılmalı-olmalı hayat hakkı
Bütün canlar birlikte-söylemeliydi Hâkkı

Karanlık bulutların-çöktüğü o ruh hâli
Bozulmaya başladı-kaldıramadık eli

Mutlu gelişme oldu-Tuğgeneral Kemal’im
Müfettişliği aldı-sevinç duydu hep İL’ im

Yaptı çalışmaları-İstanbul’a bildirdi
Samsun’u yönlendirdi-onla murada erdi

Hürriyet bağımsızlık-meşalesi tutuştu
Havza Amasya Sivas-sıkıntı sardı puştu

Erzurum’la birlikte-hele 23 Nisan
1920’de-Meclis açıldı yaman

Dört yıl süren bir savaş-düşmandan temizlendi
"Ya İstiklâl Ya Ölüm"-yurdu kurtardı kendi

Samsun’daki o Rumlar-hemen Yunanistan’a
Birlikte gönderildi-huzur geldi hep cana

Ankara Sinop Ordu- Merkez İlçe ortası
Birleştiği noktada-onun o haritası

Doğusunda Tekkeköy-Batısında Bafra’mız
19 Mayıs Kavak-yaşar anne baba kız

Engebeli arazi-üzerinde yapısı
Hemen sahilden başlar-bil açıktır kapısı

Yüksek yeri Toraman- 125 metre bak
Çadır Tepe 110’dur-nefes al gitsin ayak

Karadeniz iklimi-burada hüküm sürer
Havası ılımandır-yüreklerde tutar yer

Yazlar sıcak ve ılık-bilin geçer yağışlı
Don olayı bulunmaz-hepsi yurdumun balı

Yeşili epey fazla-plânlı çalışmalar
Büyükşehir beldeler-daha birçokları var

Çam gürgen meşe söğüt-akasya ağaçları
Yüksek kesimlerdedir-sevindiriyor darı

Ulaşım bakımından-var üç ana unsuru
Kara ve deniz yolu-demiryoludur suru

Trafik hareketli-yurdumun her yanına
Ulaşması kolaydır-huzur veriyor cana

Otogar hizmet verir-gemiler uğrak yeri
Yurt içi ve yurt dışı-ya ileri ya geri

Tren Garı Sivas’a-bağlantılı olarak
Vatandaşım ulaşır-bize verirsiniz hak

19 Yüzyıl-nüfusça küçük bir yer
4–5 bin civarında-tarih bize böyle der

Tütün buharlı gemi-arttırmıştır verimi
Hamleleri yaşandı-bunlar bilinsin emi

Merkez ilçe nüfusu–2000 sayımında
435’Bin’dir-burdan yükselir seda

362 Bin-bulunuyor Merkezde
73 bini köyde-yaşar anne ve dede

Eğitim ve öğretim-Millî Eğitim kutsal
Yürütülmekte bilin-onun ile mutlu kal

Müdür yardımcı şube-teftiş kurulu vardır
Hepsi hizmet veriyor-taşırlar büyük sabır

Şu anda göç veriyor-kültürel ile sosyal
Özellikler gösterir-sıkıntıda bütün hâl

3 tane güzel müze-bir büyük kütüphane
"Kültür Sarayı" vardır-bilir apartman hane

Kaçamak mısır çorba-baklalı yaprak dolma
Pırasa salmasıyla- zevk verir yiyen hama

Peynir söndürmesiyle-yanıcı kaypancağı
Mutfak ürünleriyle-coşturur bütün sağı

Yeraltı ve yerüstü-zenginlikleri bilin
Üretim hizmet aşkı-ön taraflara gelin

Ticaret ve Sanayi- Odası ekonomi
İyice yön vermekte-biliniyor dönemi

Zirai ürünleri-hele zirai mamul
El emeği göz nuru-çalışıyor bilin kul

Ukrayna Gürcistan’a-yapılır ihracatı
Almanya ile Rusya-oluşturuyor çatı

Tarihi ve turistik-önemlidir yerleri
Sizlere veriyorum-şiirimle haberi

Antik höyük Tümülüs-yerleşim alanları
Çalışalım Samsun’um-bizlere kalsın kârı

Cehalet sıkıntıyı-birlik aşkı yok eder
Önemi kavranırsa-can yolda rahat gider

Seslenişim herkese-şiiri okuyana
Mutluluk esenlikle-kalpleri dokuyana

El ele verilirse aşılır bütün setler
Durmadan çağa gider-çalışan cemiyetler

Anlayan ve okuyan-gel birleştir elleri
Samsun’dan güneş doğdu-konuşturun dilleri

Yazılan bu dörtlükler-Samsun’un tarihinden
Oku çocuklar gençler-sorumlusun bundan sen

Öğretmen Hasan yazdı-okudu tarihini
Siz de ön safa gelin-ortaya koyun teni

"Samsun İller Sultanı"-sev ve koru Samsun’u
Ruhlarda yüreklerde- yaşatmalıyız onu

Şiiri Değerlendirin
 
(c) Bu şiirin her türlü telif hakkı şairin kendisine ve/veya temsilcilerine aittir.
Şiirlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur.
İŞTE SAMSUN TARİHİ şiirine yorum yap
Okuduğunuz şiir ile ilgili düşüncelerinizi diğer okuyucular ile paylaşmak ister misiniz?

İŞTE SAMSUN TARİHİ şiirine yorum yapabilmek için üye olmalısınız.

Üyelik Girişi Yap Üye Ol
Yorumlar
11 Şubat 2010 Perşembe 22:57:48
Samsun’a ayakbastı- Milli Mücadele’yi
Atam burda başlattı-hem akıllı hem iyi

İstanbul’dan başlayan-böyle yüce yolculuk
Kurtuluşu simgeler-meydanda çoluk çocuk

...Büyük emeklerle hazılanan Samsun nun öyküsü..
Tekrar hoş geldin dileklerimle bu güzel çalışan için tebrikler dost...
saygı ve selamlar
11 Şubat 2010 Perşembe 22:48:32
Samsunumuzu hiç görmemiştim, bir hayli bilgilendim.
anlamlı,anlatımı güzel,harika bir kent güzellemesi idi.
KUTLUYORUM..........halilşakir
11 Şubat 2010 Perşembe 22:43:57
yüreğine sağlık çok güzeldi
11 Şubat 2010 Perşembe 22:35:38
Bir samsunlu olarak gurur duydum..çok teşekkürler..ve sonsuz tebriklerimle.saygılar....
, 5 puan verdi
11 Şubat 2010 Perşembe 22:17:54
Milli Kurtuluş savaşında Büyük Atatürk Samsuna ayak bastı.
Ve bağımsızlığın ateşi ilk adımda yanmaya başladı ..
Tebrikler Üstadım...
Saygılar ...
Edebiyatdefteri.com, 2016. Bu sayfada yer alan bilgilerin her hakkı, aksi ayrıca belirtilmediği sürece Edebiyatdefteri.com'a aittir. Sitemizde yer alan şiir ve yazıların telif hakları şair ve yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Sitemiz hiç bir şekilde kâr amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır.

Sitemizde yer alan şiirler, öyküler ve diğer eserlerin telif hakları yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Ayrıca sitemiz Telif Hakları kanuna göre korunmaktadır. Herhangi bir özelliğinin kısmende olsa kullanılması ya da kopyalanması suçtur.
Edebiyatdefteri.com'u kullanarak Çerez Politikamızı kabul etmiş sayılırsınız.