Latince :Paeonia sp.
Familya : Paeoniaceae
Anavatanı : Asya, Güney Avrupa ve Kuzey Amerika
Mekan : İç Mekan
Grup : Mevsimlik Çiçekler

Tanımı: Tek ya da çok yıllık dayanıklı otsu ya da çalımsı formda bir bitkidir. Dikine uzayan sürgünlerinin üzerinde yer alan çok sayıdaki yeşil yaprakları derin parçalıdır, Çok hoş bir görünüşe sahip yalınkat ya da katmerli beyaz, pembe, kırmızı veya alaca renklerde çiçekleri vardır.
Şakayık, oldukça dayanıklı bir bitkidir. Çiçekleri daha çok güle benzediğinden, anadoluda kal tarafından ""AYI GÜLÜ" olarak bilinir ve bu isimle tanımlanır. Bitki ekimin yapıldığı yıl genelde çiçek vermez. Bitki Nisan ve Haziran ayları arasında çiçek verir. Katmerli bir yapıda olan bitkinin çiçekleri bazen yarı katmerli de olabilmektedir. Tüm türlerinde koku bulunmaz. Çiğ olan bir gecenin ardından gelen aşırı sabah güneşi, tomurcuklara zarar verebilmektedir. Bu gibi nedenlerden dolayı, bitkinin binaların kuzey cephelerine dikilmesi önerilmez.
Bitki yerinin değiştirilmesinden pek hoşlanmaz. Özellikle büyüme döneminde bitkinin yeri ve toprağı değiştirilmemelidir. Dikim esnasında çok fazla dikilmesi önerilmez. Dikim yapıldıktan sonra bolca sulanması önemlidir. Kökleri oldukça fazla gelişebilen bitkinin yan yana ekimlerinde yaklaşık 90 cm. kadar mesafe bulunması gerekmektedir. Bunun yanı sıra bitkinin köklerinin sürekli olarak nemli ve serin kalması sağlanmalıdır. İlkbahar mevsiminde bitki gübrelenebilir. Kış mevsiminde donlardan korunması da gerekmektedir
Kırkın üzerinde türü vardır. Bunların 30’u otsu, 10 ise odunumsu türlerdir. Anadolu şakayığı, adi şakayık ve deniz şakayığı çok bilinen türlerdir. Deniz şakayığı deniz dibinde su içinde yaşar
FAYDALARI

Dinmeyen kanamaları durdurur.
Boğaz ağrıları için yapılan gargarası fayda sağlar.
Vereme iyi gelir.
Temreye sürüldüğünde giderir.
Boğmaca ve öksürükte şikayetleri giderir.
Sarada da faydalıdır.
Sinirleri yatıştırır.
Nikris ve kramplarda da faydalıdır.

Kullanım Şekli : Bir tatlı kaşığı demliğe konur ve üzerine 300-500 ml kaynar su ilave edilerek 5-10 dakika demlemeye bıraktıktan sonra süzülerek içilir.
UYARI : Tarife uyulmalı ve uzun süre kullanılmamalıdır.

ŞAKAYIKLAR
Ekimi yapılan hemen her yerde
Nasılda salınır, mor şakayıklar
Hem de iyi gelir, bir çok da derde
Ateşli kırmızı, kor şakayıklar

Kim sevmez yanakta, olan allığı
Toprağı da korur, önler kelliği
Tek yıllığı vardır, hem çok yıllığı
Kahve kızıl tonda, dor şakayıklar

En güzel nağmeler, gelirken dile
Açan çiçeklerin bak lülü lüle
Bülbül seranatı, yapınca güle
Diğer kuşlar yapar, kur şakayıklar

Seyrediyor baktım, bizi gökçe de
Yakışıyor sana, bizim lehçe de
Şakayıkla dolu, özel bahçede
Birlikte atalım, tur şakayıklar

Kokunu salmaktan, haz da alırsın
Sevdalar önünde, hep eğilirsin
Vazoda, bukette, yerin bilirsin
San ki bir abide, sur şakayıklar

Sakin rüzgar ile, birlik esersin
Yerin değişirse, hemen küsersin
Çiçek açmayarak, yüzün asarsın
Kürünü temreye, sür şakayıklar

Lüzumsuz kendinden, sende geçersin
Neyi ekti isen, onu biçersin
Nisan, Haziran da, çiçek açarsın
Solup gitme hemen, dur şakayıklar

Sadık DAĞDEVİREN
Aşık LÜZUMSUZ