Bize Öðretilenler

Biz nasýl mý büyüdük?
Bize birçok þey öðretildi
Büyüklerimiz tarafýndan.
Annelerimizden, babalarýmýzdan.

Kýz çocuðu çok konuþmaz denirdi,
Baþýný eð, aðýr yürü…
Saðýna soluna bakma,
Hýzlý yürü,
Çabuk var gideceðin yere.

Korkardýk biraz,
Bir söz söylemeden önce
Ýçimizde bir çekinceme olurdu.
Ama bir þey daha öðretildi bize…
Bugün dönüp bakýnca
Anlýyorum ki
O da çok kýymetliymiþ.

Bize edep öðretildi,
Bize haya öðretildi.
Bir büyüðün eli
Sadece saygýydan deðil
Dua almak için öpülürdü.

Bir söz vardý eskiden,
Büyüklerimiz sýk sýk söylerdi:
Su küçüðün, söz büyüðün.
Biz de yavaþ yavaþ öðrenirdik
Nerede susulur,
Nerede dinlenir,
Nerede bir büyüðün sözü
Baþ tacý edilir.

Yaþlýlara yardým edilmesi gerektiðini
Onlarýn elinden tutmanýn
Bir insanlýk borcu olduðunu öðrendik.
Sofrada çok konuþulmazdý,
Lokma alýnmadan önce
Bir Besmele çekilirdi.
Yemek bitince
Sessizce eller kaldýrýlýr,
Allah bereket versin denirdi.
Sofradan kalkmanýn da
Bir adabý vardý.

Bayram sabahlarý erkenden kalkýlýrdý,
Yeni kýyafetlerin kokusu
Evlerin içinde dolaþýrdý.
Arefe gecesi
Ellere kýnalar yakýlýrdý,
O kýna sadece süs deðil
Bir bayram hatýrasý olurdu.

Arefe günü
Ölmüþler unutulmazdý.
Mezarlar ziyaret edilir,
Sessiz dualar býrakýlýrdý
Topraðýn baþýna.

Kapýlar çalýnýrdý bayram sabahý,
Komþular birbirine uðrardý.
Hoþ geldiniz demek
Bir nezaket deðil
Bir gelenekti.
Eve gelen misafire
Bir bardak çay koymayý,
Bir tabak ikram uzatmayý öðrendik.

Selam vermeyi öðrendik,
Selamünaleyküm demenin
Bir kapýyý deðil
Bir gönlü açtýðýný öðrendik.

Komþunun kapýsýný çalmayý,
Bir tas çorbayý paylaþmayý öðrendik.
Çünkü kulaðýmýzda hep o söz vardý
Komþusu açken tok yatýlmaz.
Bir lokma ekmek
Bazen iki eve bölünürdü.

Bir evden acý haberi gelince
O eve yemekler taþýnýrdý.
Komþular sessizleþirdi o günlerde.
Televizyonlar kýsýlýr,
Kahkahalar ertelenirdi.
Matem var, yaslarý var denirdi mahallede,
Acý hep birlikte taþýnýrdý
Dert olunca birlikte susmayý öðrendik.

Þimdi bazen bakýyorum indanlara…
Bayramlar eskisi kadar bayram deðil.
Kapýlar eskisi kadar çalýnmýyor.
Selamlar azaldý,
Sofralar küçüldü.
Evler büyüdü ama
Kalpler biraz daraldý sanki.

Belki korkarak büyümek doðru deðildi,
Belki bazý sözler
Çok aðýrdý çocuk kalplerimiz için.
Ama yine de
Ýyi ki bazý þeyler öðretildi bize.

Çünkü insaný insan yapan
Sadece özgürlük deðildir.
Biraz saygý, biraz edep,
Biraz merhamet gerekir.

Ve biz
Bütün o öðretilerin arasýnda
Þunu öðrendik:
Bir kapýyý çalarken selam vermeyi,
Bir büyüðün duasýný almayý,
Bir misafire yer açmayý…
Ve en çok da
Ýnsan kalmayý öðrendik.