Güvercin kanatlı şiir
bulutların üstünde uçuyor
Uçurumdan korkar mı ?



dağdan kar getirsek pekmeze katsak
donsa şiir damağımızda

Şairler böyledir abiler:

Gözü kara, sınırlara sığmayan, zincirleri kırandır.

Bunu yaparken:

Hayatın da, insanı insana meze yapanın da, kendi oturma uzvu için mevzuat yapanın da içini gün yüzüne çıkartır, yüzüne çakar tokadı...

Hem de aşkla...


Saygılarımla, efsane şiir...

Şiir Anayasaya Aykırıdır / Cemal Süreya

Tabiat ahlakı kovuyor. Nerde bir ahlak türemişse, orda tabiatla ahlak çatışma halinde. Sanatı doğuran mutlaka bu çatışmadır demiyoruz. Ama sanatı besleyen bu çatımadır diyoruz. Tabiat sanatla kurulu düzene baş kaldırıyor. İtiyor onu. Hafife alıyor. Bozuyor. Ağuluyor. Sanatlar içinde bu özelliği en çak taşıyan da şiir sanatıdır. O kadar ki bu konuda birçok sanatların genel meselelerini şiir üstünde tartışmak yersiz olmaz. Çünkü Novalis’in bir sözünü uygulayarak diyelim; her sanat şiire dayanır, hatta şiir bile...

«Şiir alışkanlıklara karşı bir yaylım ateştir.» Bu yaylım ateş şiirin konusunda olduğu kadar diyalektiğindedir. Hatta daha çok diyalektiğindedir. Ama ahlaka karşı koyuş şiirin amacı değil. Belki fonksiyonu. Bu iki kavramı birbirine karıştırmamak gerekir. Şiirin çıkış noktasında yapıcılık da yakıcılık da yoktur. Bir noktadan sonra ise sadece yıkıcılık niteliği kendini gösteriyor.

Kurulu düzene aykırılık estetik içinde daha çok güzel çirkin, iyi-kötü kavgası şeklinde kendini sunmuştur. Güzeli yakaladıkları yerde kendilerini gerçeğin yükseltilerinde sanan düşünürler artık pek yok. Onlar neredeyse güzeli gerçeğe, gerçeği güzele indirgiyorlardı. Hatta kimileri eşyanın özüne ilk basmağın güzel olduğunu ileri sürecek kadar aşırıydılar. Ama böyleleri pek yok şimdilerde. Baudelaire’i düşünelim, Baudelaire 1867 yılında öldüğü zaman estetikte yeni bir çağ başlamıştır. Baudelaire eskiyi kapamış yeniyi açmıştır. Daha doğrusu şiir Baudelaire’in serüveninde kendi ipuçlarını bulmuştur. Bazı ip uçları. Onun ölümünden bir yıl sonra Lautréamont’un Chansons de Maldoror’u yayınlandı. O günden bugüne şairlerbin yıllık güzelin yerine çirkini oturttular. Mısralarda iyi kötüye yenildi. Tanrının tası tarağı toplayıp göklere çekilmesi,insandaki şeytanın zaferden zafere koşması bu tarihten sonra ortaya çıkan gerçeklerdendir. İnsandaki öz, şiirle, evren içinde kendini deniyor. Kendi kurduğu tanrıların kendine aykırı sonuçlarını yeriyor. Çünkü Tanrı bir sonradan biçimdir. İnsansa önceden bir öz

Bugün şiirin bir ucu toplumsal planda insan haklarını kolluyor. Bu şiirin çekirdeğinde ahlaki bir kaygı bulunduğundan değil, belki kurulu düzene aykırılık niteliği ağır bastığından oluyor. Çünkü insan haklarındaki ilkeler daha yürürlükte değil. Çünkü o ilkeler kurulu düzenle daha çatışma halinde. Ama onların birgün toplumlarda geniş olarak uygulandığını, kurulu düzen içinde kaynaşarak ayrılmaz birer parça olduğunu düşünelim, o zaman şiir kollamayacak artık onları. Karşı çıkacak belki onlara. İşte bu noktada gerçekçiler gerçekçisi Jhering’in hukuki mesajı ile akılcılar akılcısı Kant’ın felsefi, mesajı birleşiyor galiba. Jhering hukukun oluşmasını toplumda hâkim bir grubun isteklerine uygun olarak tespit eder. Kant ise en geniş anlamda ahlakı tabiatın mutlaka kovacağını söyler. Biri toplumsal hayat bakımından, öbürü felsefi davranış açısından yapılmış bu iki tespit iki gerçeği aydınlığa çıkarıyor. Biri şu: Hiçbir zaman bir toplumdaki ahlak ve hukuk düzeninin, kişioğlunun tabiatına tam uygun olduğu görülemez. Öteki de şu: Kişioğlunun tabiatına iyice bitişik bir yönü olan şiir o ahlakla, o hukukla sürekli çatışma durumundadır. Geniş anlamda ahlak hukuku da içine aldığından sadece ahlak diyelim, ahlak tabiata nice aykırı olursa lafını ettiğimiz çatışma onca sert olacaktır.

Baudelaire bir şeye zıttı. Rimbaud ise hiçbir şeyle bağlantılı değildir. Sürrealistler çıkışlarını Rimbaud’yu kök alan bir «révolution» kavramına şartlamışlardı. Dünyanın değiştirilmesi planında Karl Marx’ı, hayatın değiştirilmesi planında Arthur Rimbaud’yu izliyorlardı.

Bugün şiir çağdaş şairlerde yeni alanlar, yeni açılar yaratırken, belirli bir yönde gelişiyor: Baş kaldırma yönünde... günümüz insanının, uygarlığın bugünkü sıkısık biçimlerinde, çıkmaz sokaklarında, labirentlerinde ilerlerken gösterdiği davranışlara uygun düşüyor bu. Bu biçimler, bu sokaklar, bu labirentler uygarlığın kendisiyse, şiir barbarlığın ta kendisi oluyor. Onun için ahlakı kovuyor.

Şiir bütün çağlarda onun için var.


Mayıs, 1961
Cemal Süreya
Papirüs'ten Başyazılar, Cemal SÜREYA, Cem Yayınevi

Cemal Süreya'nın 'Şiir Anayasaya Aykırıdır' başlıklı denemesi
http://epigraf.fisek.com.tr/index.php?num=616
Ahmet Faruk Şengenç tarafından, 13/08/2001 tarihinde gönderildi

Yüreğinize sağlık. Beğenerek okudum. Kaleminiz daim olsun.
Saygılarımla💐

Sessiz isyan
Kırılan umutlardan dirilen tohumuz


Karanlıkta parlayan bir çıra gibi
Korkmayan ve boyun eğmeyen.

Kılıçlara inat
Göklerden şarkılar çalarız.

Özğürlüğün en güzel isyanı

Bütün sessizlikleri delip geçsin şiir


Ruh alfabesi zengin şiirdaşıma selam ile

İyi ,hayırlı, güzel bir sene diliyorum.

muazzam bir manifesto olmuş şiir, kurallar , hesaplar, düzen içinde değil aşkı özgürce yaşamanın , fedakar olmanın, kıymet vermenin, karşılık beklememenin vurgusuydu.

aslında bu gerçek aşk dedikleri şeydir, hesapsız , kitapsız, kuralsız, kalbin söz dinlemediği, ateş ve suyun karışması,

aşk kuralsızdır, çünkü kendin seçmiş gibi görünsen de yüreğin seçer anlayamadığın bir halde, çünkü içinde bir yere dokunmuştur, bir hayranlık bırakmıştır, en derinine inmiştir

her cümle gerçek aşkı anlatan harika imgelerle örülmüş şahane bir şiirdi , güne gelir umarım fazlası ile hak ediyor, çokça sevgimle can kardeşim.

Şiirimiz karadır abiler siirimiZ erkek emzirir abiler Ece ayhana selam sarkitma olmuş günün şiiridir selam ola boran ustad

az önce coskuni üstadı okudum, bulaşık makinesi benzetmesi yaptım bir nevi... belki de öyledir mi bilmem, şairleri bulaşık çamaşır makinesi gibi toplumun tüm kirlerini yıkıyorlar, kimi de buzdolabı gibidir belki de soğuk pansuman uygularlar milletin yaralarına.. sağlık şifa temizlik, pir ü pak eyliyor.. üstadım, senin makinelerin de ceyranı kesilmesin emi...

yine çok güzel bir şiir okuttun..
teşekkür ederim.
hürmetlerimle...

Cümlenin akışını bozan
Noktalamayı reddeden
Grameri aşkla çiğneyen bir devrik cümleyiz biz
Şimdi varsın kurulsun mizanlar
Dökülsün ortaya tüm günahlar

Çok güzeldi. Yüreğinize sağlık. Saygılarımla
Günüm şiiridir.