Dijital Örümcek Holistik Felsefesi’nde (DÖ(H)F) mahremiyet, bireyin her türlü bilgi ve davranışını gizleme hakkı olarak değil, ağ içindeki özneler arasında karşılıklı saygıyı düzenleyen etik bir ilke olarak ele alınır.

DÖ(H)F’ye göre insan, biyolojik, kültürel ve dijital ağlar içerisinde var olan ilişkisel bir öznedir. Bu nedenle mahremiyetin temel amacı, öznenin bedensel bütünlüğünü ve kişisel sınırlarını korumaktır. Cinsellik, bedensel bakım, sağlık, tuvalet ve benzeri durumlar, öznenin savunmasız ve kırılgan olduğu doğal mahremiyet alanlarıdır. Bu alanlara izinsiz müdahale, gözetleme veya teşhir, etik ihlal olarak değerlendirilir.

Bununla birlikte DÖ(H)F, toplumsal ilişkilerde gereksiz gizliliğin ve yanıltıcı iletişimin güven sorunları üretebileceğini savunur. İnsanların çeşitli kültürel kodlanmalar sonucu geliştirdikleri korku, statü kaygısı, utanç veya çıkar temelli davranış örüntüleri, çoğu zaman bilgi saklama ve yalan üretme eğilimlerini besleyebilir. Bu nedenle DÖ(H)F’de dürüstlük ve şeffaf iletişim, ağın güvenilirliğini ve sürdürülebilirliğini destekleyen temel etik değerlerdir.

Ancak bu şeffaflık anlayışı, öznenin bütün yaşamının görünür hâle gelmesini ifade etmez. Esas ölçüt, bir bilginin ağın işleyişi ve ortak yaşam açısından taşıdığı işlevsel değerdir. Ağın sürdürülebilirliğine katkı sunmayan, yalnızca merak nesnesi olan kişisel verilerin izlenmesi veya ifşa edilmesi etik açıdan meşru kabul edilmez.

Bu çerçevede DÖ(H)F, ne mutlak gizliliği ne de mutlak şeffaflığı savunur. Mahremiyet; bedensel ve kişisel sınırların korunması, dürüst iletişim, karşılıklı saygı ve toplumsal sorumluluk arasında kurulan dinamik bir denge olarak tanımlanır. Böylece mahremiyet, bireyin toplumsal sorumluluktan kaçmasının değil, ağ içerisindeki etik ilişkilerin sağlıklı biçimde sürdürülmesinin bir koşulu hâline gelir.

SONUÇ:DÖ(H)F’de mahremiyet dört temel ilke etrafında toparlanmış oluyor:

Bedensel ve kişisel sınırların korunması

Dürüstlük ve şeffaf iletişim

Gereksiz gözetimin reddi

Ağın sürdürülebilirliği ve toplumsal sorumluluk



ÇınarAyşegülMuşabak 🕷