Devrim nedir?... Reformdan farklı olarak daha hızlı ve köklü değişimi ifade eder. Ancak özünde amaç, yıkımdan çok dönüşümdür. “Devirmek ve dağıtmak” amaç ve anlamından daha öncelikli ıslahatçı, yenilikçi, gelişimci, değişimci ruhunu öne çıkarmak; daha sürdürülebilir, bütünlükçü ve toplumsal yaklaşım olur. Devrimin, toplumsal, siyasi, fiziki, mecazi, teknolojik ve bilimsel tanımları olmakla birlikte, biz daha çok bireysel ve toplumsal yönünü ele alacağız.
Devrim; toplumun sosyal, siyasi, kültürel, bilimsel veya ekonomik yapısında, kısa sürede meydana gelen köklü, nitelikli ve ani değişim ve gelişimler bütünüdür. Mevcut düzenin, daha çağdaş, daha insan kokulu – dokulu, hak merkezli ve farklı bir yapı kurmak amacıyla devre dışı bırakılıp, yeniden inşa edilmesi, dönüştürülmesi sürecidir. İnkılap ve ihtilal kelimeleriyle yakın anlamlı olup, reformdan farkı, yavaş değil hızlı olmasıdır.
Peki, bu köklü dönüşümü omuzlayacak olan devrimci kimdir? Devrimci olan; kurum, devlet, dernek, vakıf değil, bireyin kendisi, iradesidir. İradelerin bileşeni de toplumsal ortak iradeyi ortaya koyar. Devrimcinin genel temsil ve ilgi alanı, amacı; ilke ve kurallardan sapmış otoriteye karşı direniş, aydınlanma, özveri, örgütlenme, bilgi, bilim, ahlak, adalet merkezli uygarlığın öncüsü/simgesi ve temsilcisi olabilmektir. Onun öncelikli görevi; değişim, gelişim, yenilik ve aydınlanmaya, kendisinden başlayabilmesidir. Uyanma, uyarılma ve aydınlanmayı öğütlerken; uyuşturan madde ve yanıltan anlayışlarla iç içe olması açık çelişki olur.
O bir insan severdir. Bu sevgi atmosferinin altında; vatan sevgisi, millet sevgisi, doğa sevgisi, hayvan sevgisi ve tüm insanların yerel ve özel yaşam ve temel haklarına saygı vardır. Onun politik olarak; -tek yönlü- sorgusuz ve fanatik kıvamda- sağa, sola, etnik kimliğe, bir inanç alanına yaslanması, hapsolması, inandırıcılığını ve kapsayıcılığını kaybetmesine neden olur.
Devrimcinin kim olduğunu, niteliklerini genel anlamda tanımlamaya çalışalım. Bilgi, teknoloji, kültür, medeniyet, bağımsızlık, özgürlük, bireysellik, katılımcılık vb. değerler ve doğal kaynakların; emperyal ve sömürgeci odakların eline geçmesine engel olmak, kaybedilmişse yeniden kazanılması uğruna mücadele yürüten kişidir. Bu değerleri tüm insanlığın hizmetine sunabilen, asrın Prometheus’u ve temsilcisidir. Asrın Prometheus’u ise; bilgiyi ve kaynakları ayrıcalık olmaktan çıkarıp insanlığa ulaştırandır. Devrimcilik, bireyin tek ve katıksız niteliği değildir ve olmamalıdır. Diğer olumlu nitelikleriyle sentez yaparak, ancak toplumda yer edinebilir, kalıcı iz bırakır.
Diğer amacı ve görevi, inanç ve ideolojileri; istismar, siyasi meşruiyet kaynağı/aracı/aparatı olmaktan çıkarmak, bir dogmayı yıkarken, yerine yenisini üretmemektir. Korku üreten değil, umudu büyültüp, özgürlük alanını genişletendir. Devrimci, dinin devlet söylemi ile senkronize çalışmasını onaylamaz. “Biz ve ötekiler” ayrıştırmasına karşı çıkar. İnanç ve ideolojilerin; imtiyazlı özel kişilik ve kimlik üretmesine, siyasal sadakat yolu açmasına, bilim ve bilinci esir almasına karşı çıkar.
Şiddet ve kabalık içermeden; sessiz ve metodolojik bir süreç ile ahlaki bir devrim başarmak da pekâlâ mümkündür. Devrim, başkasını değiştirme iddiası değil; önce kendini dönüştürme cesaretidir. Cesaretiniz kadar devrimcisiniz.
Devrim, değişim ve gelişim; bireysel ölçekte önce ahlak, adalet ve dürüstlük anlayışında başlar. Bir dini inanca, ideolojiye, etnik aidiyete bağlı olsa da/olmasa da bunu başarabilenler, “devrim insanı” vasfını kazanmıştır.
Kelimeler, kavramların; birey ve toplum üzerindeki yeri ve etkisini gözlemleyerek, yeni bir bakış açısı geliştirmeye çalıştım. Anlattıklarımın, mevcut durum, aidiyet ve kazanımlardan çok değişik olduğunun farkındayım. Olanı değil olması gerekeni belirttim. Hangisini daha sürdürülebilir ve toplumsal buluyorsanız, onu tercih etme kararı sizlere aittir.
Samsun, 05.03.2025
Ali Rıza Malkoç
arm.web.tr