İBRAHİM YILMAZ
0 şiiri ve 250 yazısı kayıtlı Takip Et

Beyaz ekmek ve süt tozu



Beyaz Ekmek ve Süt Tozu

Sınıfça, heyecan içindeydik. Öğlen olmasını iple çekiyorduk. Teneffüslerde 4. Ve 5. sınıfların sohbetlerindeydi kulaklarımız. Kedi kulağı titizliğinde dinliyorduk büyük sınıfların sohbetlerini. Bizlere devletimizin gönderdiği beyaz undan pişirilen ekmek gelecekti. Öğle teneffüsünde yiyecektik pişirilen ekmeği.

Bir gün önceden öğretmenlerimiz gerekli hazırlığı yapmış sınıflardan birer öğrenciye görev verilmişti. Görev alan öğrenciler evlerinden getireceği bir bez torba ile sınıflarının mevcuduna göre kendilerine verilen unu evlerine götüreceklerdi. Bir ve ikinci sınıflar için velilerinin görevlendirildiğini duymuştuk. Annelerin pişirdiği ekmekler öğlen teneffüsüne çıkış saatinde okula getirilmiş olacaktı.

Öğlen teneffüsü yaklaşıyordu. Okulumuz tek katlı, beş sınıflı güzel bir binadır. Pencereden okula gelen ziyaretçileri gözlemlenebilir. Diğer sınıfların özlemle beklenen ziyaretçileri penceremizin önünden geçtiler. Kemalettinlerden gelecek ziyaretçiyi bekliyorduk. Öğretmenlerimiz bizi sınıflarda bekletti. Diğer sınıflardaki arkadaşlarımızı kıskanmaya başladık. Onların sınıflarında nasıl güzellikler yaşanıyordu, kim bilir.

Gözümüz yollarda kaldı. Ümidimiz azalıyordu. Bir olumsuz durum mu olmuştu? Gelen giden yoktu! Nihayet Sultan teyze görüş alanımıza girdi. Kemalettin’in halasıydı Sultan teyze. Elinde oldukça büyük iki bez torba ile salına salına yürüyordu. Taşıdığı ekmeklerin ağır olduğu yavaş ve salınarak yürüyüşünden belliydi. 34 mevcudumuz vardı. 34 çocuğa yetecek ekmeği taşımak kolay olmasa gerek.

Köyde, arpa-buğday karışımı tahıldan, köy değirmeninde öğütülen undan yapılırdı ekmeklerimiz. Kepekli ekmek. Gerçi lezzetine diyecek yoktu köy ekmeğimizin. Fakat karışımda arpa oranı buğdaya göre fazla olursa böylesi undan yapılan ekmekler erken bayatlar. Hele de katıksız yenirse… Öğlenleri evden getirdiğimiz bir gün önceden pişirilen ekmeklerle karnımızı doyururduk. Bu durum okula evi uzak olan çocuklar için geçerliydi. Evi yakın olan arkadaşlarımız öğleyin evlerine giderlerdi.

Biz köylüler ilçemizde fırınlarda pişirilen ekmeği “Beyaz Ekmek” diye adlandırırdık. Ve çocuklar için beyaz ekmeği bir tesadüf bulup yiyebilmek bir ayrıcalıktı. İlçeye, senede bir ya da iki kez ayağımız düşerdi. Babam, Orman Kanunu’na muhalefetten mahkeme olmak, bazen de T.C. Ziraat Bankasından kredi çekmek için ilçeye giderdi. Gönlü razı gelirse benim de ilçeye gitmeme razı olurdu. İlk kez 6 yaşında gittim ilçeye. İki saatlik yolu yayan yürürken çok yorulmuştum…

İlçedeyiz babamla. Acıktık. 1960’lı yıllar. Köylü milletinin lokantada yemek yemesi düşünülmezdi bile o yıllarda. Öğle yaklaştığında bir fırına girdik. Bir ekmek, yanında da helva aldı babam. Helva ekmekle karnımızı doyurduk. Bizim gibi 7-8 köylü amcalar da helva-ekmek, zeytin-ekmekle karınlarını doyuruyordu. Fırın, 8-10 insanın rahatça oturacağı biçimde tasarlanmıştı. Benim gibi arkadaşların da ancak 1 ya da iki kez tatmıştı beyaz ekmeği. Kızlar belki de ilk kez göreceklerdi beyaz undan pişirilen ekmeği. Onlar ancak hasta olunca ilçeye götürülürdü!

Sultan Teyze artık sınıfımızdaydı. Öğretmenimiz ekmekleri yıldırım hızıyla kıyarken bir taraftan da topluca yemek yeme ilkelerini anlatıyordu. Aç kurt yavruları gibi daldık üzerinde ekmek kokusu gitmemiş ekmek dilimlerine. Katık filan yoktu. Yetesiye doyamadım. Arkadaşlarımın durumu da benden farksızdı. Beyaz ekmekle yemek güzeldi karnımız tam doymasa bile.

Devletimizin bu uygulamasından memnuniyetimizi evde büyüklerimize de ballandıra ballandıra anlatmaktan da geri durmuyorduk. Süt tozu neydi? Sütü bilmeyen yoktur küçük büyük. Toz kelimesi de her çocuğun kelime dağarında vardır. Talaş tozu, kuru toprakta üzerinde tepinince havaya yükselen toprak parçacıkları. Hani bir de kulaktozu. Bu kelime şamarı hatırlatıyor. Nemize gerek şamar. Biz çalışkan öğrencilerdik. Kulaktozu kalsın! Biz süt tozu nedir? Öğrenelim.

Okulun öğrenci mevcudu 200’e yaklaşıyordu. Okul müdürümüz iki adet kazan edindi. Bir gün okulun hizmetlisi okulun bahçesinde kazanlarda su doldurdu. Kazanların altını tutuşturdu. Hoş bir mavi duman yükselmeye başladı gökyüzüne doğru. Bizler derslere devam ettik. Öğleye doğru öğretmenlerimiz kontrolünde okulun bütün öğrencilerini kazanların yanına gittik. Geniş bir halka oluşturduk. Merakla yapılan çalışmayı izlemeye başladık. Buharlar yükseliyordu kazanlardan.

Başöğretmen, (okul müdürü) hizmetlinin yardımıyla içinde süt tozu olan çimento torbası büyüklüğünde bir torbadan tıpkı toz kireç gibi beyaz bir tozu kazana dökmeye başladı. Bir taraftan da yapılan çalışmayı bize anlatıyordu.

“Çocuklar dost Amerika Birleşik Devletleri sizlerin iyi beslenmesi için gönderdi süt tozu dolu çuvalları. Kazandaki su karıştırdıkça sıcak suya dökülen şu beyaz toz süte dönüşecek…” Dörtlerin öğretmeni Nazım öğretmen söz aldı:

“Çocuklar geçen gün tembihlemiştik evlerinizden bardak getirin diye… Şimdi sınıflara gireceksiniz. Hazırlanan sütü sizlere içireceğiz…” Sınıflara girdik. Heyecanlandık yeniden. Acaba sütün tadı nasıldı? Biraz sonra sevgili öğretmenimiz bir güğümle yanımıza geldi. Bardaklarımız hazırdı.

Bir an önce sıranın bana gelmesini bekledim. Öğretmeniz:

“Bekleyin. Sütünüzün birazcık soğuduğunu hissettiğinizde içebilirsiniz…”

Bardağımdaki süt bir farklı beyazdı ilkbaharlarda annemin bana içirdiği koyun sütünden; solgun bir beyaz. Yavaşça bir yudum içtim. Tadından bir şey anlamadım. Sütünü içen arkadaşlarla göz göze geliyorduk. Birbirimize kuşkuyla bakıyorduk. Dostluğun hatırına bardaklarımızda sütü o gün içtik. Ekmeklerden aldığımız tat sütte hiç yoktu.

Okulun bahçesinde süt kazanları için bir kulübe yapıldı. Her gün süt kaynatıldı. Aramızda sütü kana kana içen, içtikten sonra mutlulukla bir oh diyen arkadaşımız olmadı. Süt boldu. Bazı günler evlerimizden şişe getirip eve süt götürürdük. Annem okuldan götürdüğüm sütten yoğurt yaptı. Katı bir yoğurt oluşmadı. Manda yoğurdu nerede, süt tozunun yoğurdu nerede! Karşılaştırılması bile yapılamaz. İki kaşıktan fazla tadan olmadı süt tozundan yapılan yoğurttan.

İlkbahar yaklaştı. Merekte ot suyunu çekti, can çekişiyordu. Koyunlarımız kuzu doğurdu. Güzelim kuzular… İkiz kuzularımız bile doğdu. Babam, kalan otu karneyle veriyordu koyunlara dersem abartmamış olurum. Bir türlü karlar yetesiye terk etmedi çayırları. Koyunlar yarı aç köme (koyun-keçi barınağı) giriyorlardı. Yeterli beslenemeyen hayvanlar kuzularına doyumluk sütte yapamıyordu. İkiz kuzuların durumu içler acısıydı.

Bir çözüm düşümdüm. Okuldan süt getirip kuzuları besleyebilirim. Zaten okulda süt içmekten feragat etmiştim birçok arkadaşım gibi. Düşünceni uygulamaya koydum. Kocaman bir şişe buldum. Eve süt getirmeye başladım. İlk günlerde uygulamam işe yaradı. İkiz kuzularım durumdan memnundu birkaç gün. Giderek okulda bizlerin Amerikan Süt Tozundan yapılan tatsız sütü içmekten feragat ettiğimiz gibi kuzular da aynı sütü zoraki içtiler.

Bu uygulamayı ancak bir hafta sürdürebildim. İkiz kuzulardan birsi gün gün zayıfladı. Güneşli bir mart günü başlıyordu. Köme gittiğimde elimde süt şişesi gelişme gösteremeyen kuzuyu aradım. Çayırlar da artık yeşermişti. Koyunlar kırlara, çayırlara açılırken aradığım kuzu kömün köşesinde başını uzatmış halde cansız yatıyordu. Ölmüştü! Boğazım düğümlendi! Ağladım! O gün okulda da yüzüm hiç gülmedi.

Aradan yıllar geçti. Yaşadıkça öğrendim. Yaşam öğretiyor öğrenmek isteyenlere. Ne bir birey ne de bir devlet muhataplarına karşılıksız yardım yapmaz. Karşılıksız alınan yardımlar bireyin onurunu zedeler, devletin ise saygınlığını törpüler... Amerikan yardımı süt tozu, bir kuzuyu bile besleyememişti(!)





Beğen

İBRAHİM YILMAZ
Kayıt Tarihi:15 Nisan 2019 Pazartesi 23:34:42

BEYAZ EKMEK VE SÜT TOZU YAZISI'NA YORUM YAP
"Beyaz Ekmek ve Süt Tozu" başlıklı yazı ile ilgili
düşüncelerinizi ve eleştirilerinizi diğer okuyucular ile paylaşın.


YORUMLAR
sami biberoğulları
17 Nisan 2019 Çarşamba 12:26:10
Değerli Hocam.

Sadece süt tozu mu? Yahu cam misket bile geldi Amerika'dan yardım olarak. O güne kadar sokakta bile misket ( Ki biz bilye derdik ) oynamamızı yasaklamış olan öğretmenlerimiz Amerikan yardımından sonra kendi elleriyle avuç avuç misket verdiler bize ve artık okulun bahçesinde oynuyorduk. Hemen peşinden ne geldi hatırlarsınız, kesme şekere damlatılan ispirto renginde bir ilaç. Onu yuttuk. Felç aşısıymış (!)

Sapsarı peynirler vardı bir de...Onlar da yanlış hatırlamıyorsam Hollanda'dan geliyordu.

Güzel ve anlamlı bir yazıydı.

Selam ve saygılar.


1 cevap yazılmış Cevap Yaz


İBRAHİM YILMAZ 18 Nisan 2019 Perşembe 00:32:54
Merhaba Sami öğretmenim saygın kalem, ilginize teşekkür ederim.
Yorumunuzla yazıma daha da anlam kattınız. Gürcistan hududunda benim köyüm. Bulutlara komşu ve ırak. İlginçtir. ta 1930'da okul açılmış köyümde. Tabi önce 3. sınıfa kadar ders yapılmış.
konumuza dönersek uzak ve kırsalda olduğumuzdan şükür bilye ve ispirto rengi ilaç gelmedi.
Hollanda peynirini anımsıyorum. Öykü çok; Çernobil olayından sonra öğretmendim. ihraç edilmeyen fındık ve fındık mamulleri dağıtıldı okullarımızda. Bakan çaylarda radyasyon yoktur dedi. Özellikle Karadeniz Bölgemizde kanser vakaları aşırı arttı...
Emeğe ve sanata saygımla esen kalın. Selam ve saygı bizden.
Suat Zobu
17 Nisan 2019 Çarşamba 11:17:40
Ustam taa çocukluğumuza götürdün sağolasın.

Aynı olayları ben de yaşadım. Demek ki aynı yaşlardayız.

O süt tozları ve nişasta ekmekleri de bizim genlerimizi bozdu. Ne hastalıklar türedi ondan sonra.. Dediğiniz gibi arpa buğday karışımı (onun da orijinal bir ismi vardı karışım anlamına gelen -ama karışım değil- hatırlayamadım) ekmeğimizi yemeye devam edeydik keşke..

O süt tozunda ne menem şey varsa kuzucuk dayanamamış besbelli. Bizler ise yıllardır sürünüyoruz..

Selam ve saygı bıraktım buraya.

1 cevap yazılmış Cevap Yaz


İBRAHİM YILMAZ 18 Nisan 2019 Perşembe 00:24:18
Merhaba saygıdeğer kalem dost Suat beyefendi, öncelikle ilginize teşekkür ederim.
Düzeyli yorum ve görüşlerinizle öyküme daha da anlam kattınız.
1952 Şavşat-Artvin doğumlu köy çocuğuyum. köy, kent , yurtiçi, yurtdışı 42 öğretmen olarak çalıştım. ne diyeyim m"memleketimi seviyorum" insanımı, çocuklar beni yetesiye anlayan dostlarımdır...
Emeğe ve sanata saygımla esen kalın.

Okuduğunuz yorum yazar tarafından etkili yorum olarak seçilmiştir.
Ahmet Zeytinci
17 Nisan 2019 Çarşamba 10:36:35
O yıllarda yaşanan yokluklar ve yoksulluklar gerçekten ibretlik, yüzlerce binlerce hikayeler çıkar daha da o hazin olaylardan. Süt tozu dediğiniz Sam Amca'nın bizlere kazıkları, tespitleriniz gayet yerinde ve doğru, kimse kimseye kara kaşı kara gözü için yardım yapmaz, bu emperyalistlerin oyunları da kıyamete kadar bitmez. Bunlarında Karaman'ın koyunu gibi sonradan çıkar oyunları... Kutluyorum Hocam güzel yazınızı...

1 cevap yazılmış Cevap Yaz


İBRAHİM YILMAZ 17 Nisan 2019 Çarşamba 11:05:32
İçtenlikli ilginize ve yazımı daha da anlamlaştıran yorumunuza çok teşekkür ederim saygın kalem Ahmet bey,
Emeğe ve sanata saygımla esen kalın.
Yeganem
16 Nisan 2019 Salı 02:27:15
Emek ve özenle yazılmış okul anısı cidden çok tatsız sudan farksız süttozları..Süpermarkette bazılarında o süttozundan yapılan sütleri sattıklarını öğrendikten sonra pahalı fakat gerçek inek ve keçi sütü kullanmaya başladım olduğum yerde.
Ucuz olanlardan uzak durdum.Ekmeklerse geldiğimizde üç ay kullanılırdı buz dolapta saklandığında şimdiyse bir haftaya kalmadan küfleniyor.
Beyaz ekmek yemiyorum katkılar malesef çok soya unu benzerleri..Ekmeğe katılan katkılar çok onlarsa alerjisi olanlara iyi değil .
Arpa çavdar tam buğday unu azda nohut unu karıştırıp kendi ekmeğimi yapmakla alerji sorunuma da son verdim..
Hatırlarımda ekmek pişerken mis gibi kokardı şimdilerde o koku yok..Herşeyin özüyle oynuyorlar..
En iyisi organik kendi yetiştirdiklerimizden elde edilenler..
Yazı ilk okul yıllarına aldı götürdü hayalen okurken.
Sydney den selamlar dua ile..

1 cevap yazılmış Cevap Yaz


İBRAHİM YILMAZ 16 Nisan 2019 Salı 12:05:02
İçtenlikli ilginize müteşekkirim saygın kalem Nigâr hanımefendi.
Düzeyli yorumunuzla yazıma daha da anlam kattınız.
Emeğe ve sanata saygımla esen kalın.
Edebiyatdefteri.com, 2016. Bu sayfada yer alan bilgilerin her hakkı, aksi ayrıca belirtilmediği sürece Edebiyatdefteri.com'a aittir. Sitemizde yer alan şiir ve yazıların telif hakları şair ve yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Sitemiz hiç bir şekilde kâr amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır.

Sitemizde yer alan şiirler, öyküler ve diğer eserlerin telif hakları yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Ayrıca sitemiz Telif Hakları kanuna göre korunmaktadır. Herhangi bir özelliğinin kısmende olsa kullanılması ya da kopyalanması suçtur.