aytekin hoca
0 şiiri ve 273 yazısı kayıtlı Takip Et

Bizim “olay”ımız



Hep aynı anlayış, dilimizde Arapçadan Farsçadan eser kalmasın. Kaygı, dili sadeleştirmek falan değil, öyle olsa bu zihniyet Batı kökenli sözcüklere de en az Arapça ve Farsça sözcükler kadar tepki gösterirdi. Gördüğümüz kadarıyla tepki tek yönlü. Böyle olunca da ister istemez bir art niyet geliyor insanın aklına. Bu art niyetin ne olduğuna fazlaca girmek istemiyorum. Çeşitli vesilelerle zaten gündeme getirmiştim.
Şimdilik bu art niyeti bir kenara bırakıp “olay” sözcüğü üzerinde durmak istiyorum.
Dilimize yüzyıllar önce girmiş ve halkımız tarafından benimsenmiş bir “hadise” sözcüğü var. Bu kavramla olağanüstü durumlar anlatılır. Cinayet, hırsızlık, kavga, gösteri veya gösterilerde güvenlik görevlilerinin müdahalesi gibi… Kimi zaman olağanüstü işler sık sık olursa olağan hale gelir ve hadise olmaktan çıkar. Gazeteler bile hadiselere yer verirken süreklileşenlere kanıksandığı için ilgi göstermez. Gazetecilikte bir ölçü vardır; bir köpeğin insanı ısırması haber değildir, bir insanın köpeği ısırması haberdir, derler. İşte hadise için de bu ölçü kullanılabilir.
Hadise, Türkçe değil diye onu dilimizden çıkarttık ve yerine “ol-“ fiilinden türetilen bir kavram koyduk. Sözlüklerde bu iki sözcük eşanlamlı gösteriliyor. Sözcüğün yapısı tartışılabilir, ben bu tartışmayı açmak istemiyorum, yanlış türetilse de halk kabul etti. Halkımız tarafından kabul gören bir sözcük her halükârda kabulümüz.
İşin bir yönü de kullanım yanlışlığı. Olay’ı hadise anlamında kullanırsanız bir diyeceğim yok. Aklınızın her estiğinde durum, iş, hareket, oluş gibi anlamlarda da kullanırsanız bu kadar sözcüğün de katili olursunuz. Bakın bu sözcük nerelerde , ne anlamlarda kullanılıyor?
“Arkadaşlık olayında dikkatli olun.”( ilişki) “Yemek olayından bir şey anlamdım.” (gereksiz kullanılmış, “Yemekten bir şey anlamadım.” olmalıydı.) Zil çalınca kapıyı açma olayı bize sıkıntı verdi.(işi) “Uyku olayı çok tatlı canım.”(Gereksiz kullanım)
Öğrencilerin kompozisyon kağıtlarında o kadar sık rastlamaya başladım ki, inanamazsınız. Bir dosya sayfasında yirmi yerde ve en azından on beş-on altı yanlış kullanım görmeniz mümkün.
Dilimizi en iyi şekilde kullanmak bizim vazifemiz. Onu kullanmaktaki maharet bizi yüceltecek. Kullanmadığımızda da “Beni kimse anlamıyor.” demeyelim.

Beğen

aytekin hoca
Kayıt Tarihi:21 Temmuz 2018 Cumartesi 22:29:34

BİZİM “OLAY”IMIZ YAZISI'NA YORUM YAP
"BİZİM “OLAY”IMIZ" başlıklı yazı ile ilgili
düşüncelerinizi ve eleştirilerinizi diğer okuyucular ile paylaşın.


YORUMLAR
ikiodabisalon
24 Temmuz 2018 Salı 14:11:27
Dil yaşayan bir organizma gibidir. Binlerce yıl önce de insanlar dili bir iletişim aracı olarak kullanıyordu ve anlaşıyorlardı. Bu gün de durum aynı...
Sizin dediğiniz gibi olsa ne argo, ne sokak dili doğardı. Her toplum kendi asimilasyon gücüne göre dili evrimleştiriyor. Bu olay sözcüğünün çok kullanımını, gereksiz kullanım olarak görmek yerine, neden böyle bir kullanım diye sormamız daha doğru. Tüm akımlar ve söylemler 'bir hadiseye' tepki olarak doğmuştur. Saygılar.

Cevap Yaz
Edebiyatdefteri.com, 2016. Bu sayfada yer alan bilgilerin her hakkı, aksi ayrıca belirtilmediği sürece Edebiyatdefteri.com'a aittir. Sitemizde yer alan şiir ve yazıların telif hakları şair ve yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Sitemiz hiç bir şekilde kâr amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır.

Sitemizde yer alan şiirler, öyküler ve diğer eserlerin telif hakları yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Ayrıca sitemiz Telif Hakları kanuna göre korunmaktadır. Herhangi bir özelliğinin kısmende olsa kullanılması ya da kopyalanması suçtur.