Filiz Şahin.
324 şiiri ve 27 yazısı kayıtlı Takip Et

Bayan demeyin bayarım



Bayan Demeyin Bayarım

kadın, kadın, kadın

hatun
bayan
eksik etek
kaşık düşmanı
dişi
avrat
kanayaklı
halayık
yosma
odalık
kapatma
hemşire ( kız kardeş anlamında)
bacı
abla
ana, anne
ebe
nine
hala
diyaza
deyza
dilber
şah
tıfl
hanım
hanımefendi
paçi ( Karadenizde küçük kızlara denir
cariye
zevce
karı
kaşık mancası
başıörtülü ( hamile hanımlar için)
veee
cinsi latif

Çoğaltılabilir ki hiçte azımsanmayacak kadar, şöyle hatırı sayılacak cinsten sayfa sayısıyla bir tez bile hazırlanabilir ve hatta
( Bilkent Üniversitesi l. uluslararası Büyük Türk Dili Kurultayı Bildirileri, Ankara 2006, s.1-12. TARİHı TÜRK DİLİNİN SÖZ VARLIGINA KATKILARI ------------------------------ GİRİş: KA TKILAR: KADıNLA İLGİLİ KELİMELER ÜZERİNE Akartürk Karahan Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi ANKARA) pdf bir çalışmasına bile denk
geldim. Kimi hoş, kimi nahoş, kimi gereksiz gibi, tek kelimeyle her şeyi özetleyen kimi garip, kimi can yakan, kimi göğüs kabartan cinsinden ad, sıfat ve lakaplar…
Demek ki; asırlardır kadın demek pek zahmetli gelmiş, dönmüş dolaşmış sürekli kadın için ad bulmuşlar, sürekli bir arayışta olmuşlar …
Kadın, erkeği doğuran, erkeğin öteki yarısı, hayatın tamamlayıcısı hatta tatlandırıcısı…Yeri tarladaki öküzden, silahtaki kurşundan, mutfakta kırılan bir bardaktan.... vb. kısaca hep bir şeylerden sonra gelen kadın...
Sonra birileri tutmuş bize "bayan" diye bir kelime getirmiş ki benim için hiç te masum değildir bu kelimeyi getiren…

bayan ne demek bir bakalım
(Ekşi sözlükten alıntıdır-canım ekşi sözlüğüm :-) )

**orman kibarlığının, kibarlık diye yutturulan nadanlığın sembolü.
**Kadınların nefret ettikleri bir hitap tarzı.
Kadınlar tanımadıkları bir erkeğe hitaben "beyefendi", kadına hitaben de "hanımefendi" demeyi tercih ederler. yoksa asla pazarcılar ya da kotu tercüme edilmiş Amerikan filmlerindeki gibi "bakar mısınız bayım?", "efendim bayan?" demezler. Bu da böyle bilinsin...
**
Kadınlara bayan demenin iltifat etmek olduğunu düşünen kimi bayların mutluluk çığlıkları atarak kullandığı hitap şekli. sayın tsan chan’ın da ifade ettiği üzere bayan bağışıklık sistemi zayıf bünyelere ilaç gibi gelmektedir. aynı zamanda kadının kimliksizleştirilmesi, toplum içerisinde özel alan ve kamusal alanın kesişme noktasındaki konumunun reddedilmesi ve kadının dalında güzel olan bir çiçekle özdeşleştirilmesi gibi anlamları kendiliğinden taşıyan bir seslenim tercihidir bayan.

ihl sözlük
**bayan bir hitap şeklîdir. Zamir olarak kullanılışı yanlıştır.
**
Hanım gibi güzelim bir kelime dururken muhafazakâr kesimce bu kadar sahiplenmesine anlam veremediğim, sakil kelime.

Medya Sözlükte yer alanlar da şu şekilde:
Kadına kadın diyemeyenlerce, ya kız ise ayıp olur fikriyatıyla türetilmiş uyduruk kelime.

çirkin bir kelimedir. Üstü örtülü bir muhafazakârlık barındırır. erkek erkek ise kadında kadındır. bayan değil.

birçok kadın tarafından hakaret kabul edilen ve kendilerine böyle seslenenlere kınayan gözlerle bakıp, hanelerine eksi yazmalarına sebep olan hitap şekli.

BU YORUMU DAHA BİR SEVDİM ;
çok sevdiğim gazeteci/yazarlardan (bkz: ayşe selcen) "biz ’bayanlar ve siz ’bay’mayan adamlar" yazısında şöyle anlatmış bu derin mevzuuyu:
"(...) mankenden bozma şarkıcı Aysu Baceoğlu, bir televizyon programında kendinden bahsederken "bayan" deyince, şaşırmadım. herkesin kazığı kendi derinliğinde.
Serra Yılmaz’ı ise daha bir sevdim işte.
Başbakan rte, papa’nın çevirmenliğini yapan Yılmaz’a "o tiyatrocu kadın" diyyor, ılmaz da durumu şöyle açıklıyor: "bayan ve hanım laflarından hiç hoşlanmam. sonuçta ben kadınım ve kötü bir laf olduğunu düşünmüyorum. ancak türk milletinin aşırı alışkanlıkları var. her laftan nem kapıyorlar. başbakan bana karı deseydi kızardım ama kadın dediğine göre sorun yok."
serra yılmaz, "bayan" olmadığı için baymadan konunun kalbine inmiş.
çünkü biz kadınlar yani bayanlar, hep "bayıyoruz". sohbetlerde, hayat akışında hep bir yavaşlık, yavanlık oluyor biz işin içine girince. hep bir freud yolunda, bir efendi-köle kast’ında oluyor ilişkiler, o yüzden bizim bir "bey"imiz oluyor ve tabii biz de birinin hanımı.
Kadınız oysa, karı, avrat değiliz. bayan, hanım hiç değiliz.
Kimsenin "bişiii" olmaya gerek duymadan kadınız. gurur duyduğumuz bir biçimde hem de. Selahattin Duman bu işe gizli bir çözüm buldu, köşe yazarlığı yaptığı gazetenin sahibine bay zafer diye hitap ediyor. ehh, tabii ben bayan Ayşe Selcan’sem , siz de bay ali, bay veli, bay Ahmet, bay Mehmet olmalısınız. ya da toptan çözelim bu işi; ben bayan Ayşe Selcen olursam, yani "doğru Ahmet", siz de bay yanlış! kesinlikle bay yanlış!
(bu gerçekten kültürel bir mesele :), o yüzden hep oyalandım bu konuyu anlatmakta. halka indirmekte. bu kez de tamamlamadım ama en azından bir rüzgâr esmiştir size şöyle kültürel kültürel, bayandan temiz kullanılmış bir hayattan... )"

Bu da kötü sözlükten:
bayan kelimesinin morfolojik kökeni

,

“”

Eski türkçe de "bay" kelimesi; zenginlik, şan ve mal anlamlarına gelmektedir..
"an" eki ise azaltan, eksilten, yok eden anlamında kullanılır..
"bay" kelimesine eklenen "an" ekiyle ortaya çıkmış olan "bayan" kelimesi de zenginliği azaltan yok eden anlamında kullanılır.. böle bir anlamdan ötürü bir aşağılama barındırır..
kadınların neden bu şekilde bu kelimeye tepkili olduğunu umarım anlaşılabilmiştir..

biz "kadın"ız, "katun"uz,"hatun"uz, "hanım"ız lakin bayan değiliz..

KISACA BİZLER, HANIMIZ, KADINIZ, HATUNUZ, AMA BAYAN DEĞİLİZ ISRAR EDENLERİ BAYACAĞIMIZDAN EMİN OLABİLİRSİNİZ BAYLAR VE BAYAN OLMAKTA ISRAR EDENLER... selamlar
Yazının feminizm ile ilgisi yoktur, dilime sahip çıkıyorum kimliğimi söylemeye çekindiğim ülkemde,malumunuz "dil bir milletin ses bayrağıdır".

Hayatı baştan sona ben dokuyorum, öteki yarım olan erkeği bile istersem ben şekillendiriyorum ancak ederim de yerimde hep 2. sınıf olacaksa ben derim ki gelin şu işi baştan düşünün, ben kadınım ve bunca zamandır zoraki uyudum ama uyanıyorum, bilinçleniyorum…Kadınım ben bana bayan demeyin cidden bayar/ım baylar ve inat eden bağyanlar bilginize...

FilizŞahin
11/12/2012

Beğen

Filiz Şahin.
Kayıt Tarihi:11 Aralık 2012 Salı 09:20:53

BAYAN DEMEYIN BAYARıM YAZISI'NA YORUM YAP
"Bayan Demeyin Bayarım " başlıklı yazı ile ilgili
düşüncelerinizi ve eleştirilerinizi diğer okuyucular ile paylaşın.


YORUMLAR
sami biberoğulları
9 Ağustos 2017 Çarşamba 13:22:52
Sevgili Filiz.

Her ne kadar yanlış değerlendirilebileceğinden çok korksam da bizim insanımızın bazı kelimelere karşı aşırı bir zaafının olduğunu söylemeden geçemeyeceğim.

Sen ''kadın'' yerine kullanılan sözcükleri sıralamışsın. Bu kelimeler içinde göğüs kabartanlar olduğu gibi hakaret manasına gelenlerin de olduğundan bahsetmişsin. Ben de başka iki kelime üzerinde duracağım:

Birincisi '' Ölmek '' Ya da '' Öldü'' kelimesi..Şimdi bakalım:

Öldü
Hayatını yitirdi.
Hakka yürüdü.
Aramızdan ayrıldı.
Eks oldu
Terk-i alem eyledi.
Nalları dikti
Geberdi
Tahtalıköyü boyladı.
Kalıbı dinlerdi
Mort oldu
Cavlağı çekti.
Kuyruğu titretti
Mekan değiştirdi
Dar-ü fenadan dar-ü bekaya avdet eyledi.

Bu liste uzar gider böyle...

İkinci kelimemiz: Hela

Yüznümara
Kenef
Ayak yolu
Tuvalet
Memişhane
Abdesthane
WC
Sıfır sıfır
Hatta lavabo...

İlk aklıma gelenler bunlar.

Sonra aklıma gelen bir başka anı var: Yıl 1990..Bir hizmetiçi seminerde Dil uzmanı Prof Dr Hasan Eren anlatıyor:

''Değerli öğretmenler ! Bu gün elinize bir Türkçe sözlük alın ve M harfiyle başlayan kelimelere bakın. Sadece bir tane öz Türkçe kelime bulabilirsiniz: Malak...( manda yavrusu ) ama o bile aslında '' malak'' değil '' Balak'' tır. Bu çok enteresan değil mi?''

Sonra durdu...''Enteresan....Bu Fransızca asıllı kelimenin yerine koyacağımız Türkçe bir kelime yok. Şimdi aklınıza '' İlginç'' kelimesi gelebilir ama '' İlginç'' ''Enteresan!!ın tam karşılığı değil.

Özetleyecek olursak '' Behçet Hastalığı'' dışında bilimsel hiç bir buluşa verdiğimiz bir isim yokken Kadın, Ölüm ve Hela üzerine bir sürü kelime üretmişiz artık ne işe yarayacaksa...

Selam ve sevgiler...


sami biberoğulları tarafından 8/9/2017 1:23:44 PM zamanında düzenlenmiştir.

Cevap Yaz
Aynur Engindeniz
9 Ağustos 2017 Çarşamba 12:39:35
Abla ve yengeden iyidir 😊en güzel herif ve karı 😊
Sevgiler Filiz Hanım.

Cevap Yaz
levent taner
9 Ağustos 2017 Çarşamba 09:40:26
Hatun cenazelerde de kullanılır; er kişi hatun kişi mesela
Argo kulvarda bir tür hat havası estirebilir de maazallah, dikkat etmek gerek, tabi böyle algılayanda da duygu durum bozukluğu aramak gerek

Bayan bence erkeğinde kadınında can sıkanı bağlamında kullanılırsa insani bir boyut kazanabilir, kadın erkek yok insan var diyen insan hakları savunucuları da hoşnut olabilir zannımca

Dişi direk cinselliği çağrıştırıyor, erkeğin azı dişi öne çıkıyor sanki
Vaktiyle Amerikalı Feminist Betty Friedan'ın "Kadınlığın Gizemi" adlı eserinin Dişil Giz şeklinde terennüm edildiğine rastlamıştım, karadutla karadulu karıştıranlara gelsin

Avrat denince "Gramofon Avrat" gelir aklıma

Kanayaklıya günlük hayatta rastladım, sorarım: kadın doğası, yaradılışı gereği ay hâli yaşıyorsa bu neden bir ötekileştirme menbaı olsun ki
Sanki bir kabile adı gibi bir tür antropolojik hava estirmenin anlamı nedir?

Yosma
"Bir yosma geçiyor kaldırımdan / Küfürler, şarkılar, türküler, laf atmalar" Ya da
"Alnında halka halkadır aşüfte kâkülü,
Göğsünde yosma Gırnata'nın en güzel gülü..." dizelerine uzandım da şöyle bir
Aman Tanrım, izan deyince uzandım mı ne? Demekten de alamıyorum kendimi

Yine, karı diyenlere, soksun dilini arı mı demeli ne?

Hanım benim sevdiğim bir hitap
İlginç bir bahiste vardır
Cengiz Han'ın kurultay ortamında eşini göstererek ben sizin hânınız olduğum gibi kendisi de benim hânım dediği rivayet olunur

Erkeklere erkek denirken kadınlara bayan ya da dişi denilmesi ırk düzleminde beyazlara beyaz denirken siyahlara zenci denilmesini de akla getirebilir
Vaktiyle Sezen Cumhur Önal'ın çikolata renkli sanatçı tâbirini siyahlara zenci dememek için geliştirip geliştirmediğini merak ederdim, ya da romantik bir vurgu idi belki de

Nihayet

Yüreğinize, emeğinize, kaleminize, kelamınıza bereket

Saygılarımla...



levent taner tarafından 8/9/2017 10:18:44 AM zamanında düzenlenmiştir.

Cevap Yaz
ahker
19 Mayıs 2017 Cuma 11:36:03
Ataerkil despotiklerin ipliğini pazara çıkaran enfes bir yazı.

Cevap Yaz

Okuduğunuz yorum yazar tarafından etkili yorum olarak seçilmiştir.
erolabi
21 Mayıs 2013 Salı 15:16:54
sadece niyyet önemli...
bir zamanlar "bacım" diye hitap edenlerin neden "hanfendiye" döndüklerini anlamamak için bi hayli ahmak olmak lazım...
zira muhafazakâr manada "bacı" ile muhkem bir mesafe tayin edilirken "hanfendi" ile her türlü ilişkinin mübah olduğu icazeti aranır aslında.
velhasıl-ı kelâm niyyet ne ise kıymet o şekilde vasıl olur...
camiye gitmekte olan yaşlı bir zatı arabama alıp sohbete başladım.sarıklı sakallı amca yanımızdan geçen başörtülü hanımın araç kullanmasına sinirlendi ve "ya hu bu bayanler araba kollaniyor temam da bu kariler niççin kolaniyor?" diye sorunca "bayan ile kari" arasındaki tasnifin nasıl olduğunu öğrenmek için meseleyiaçınca mahlemede,devlet dairesinde,hastanede karşısına dikilip aman dilediği başı açık hanımlara "bayan" derken ,evde çorabını yıkattığı,azarladığı,aşağıladığı hamınlara "kari" diye hitap ediyor ve araç kullanmayı bie onlara haram görüyordu.
Aslında içimizde,derinde bir yerde bu amca sinmiş bekliyor sanki...

Selam ve saygı ile...

Cevap Yaz
Ahmet Bektaş
20 Şubat 2013 Çarşamba 21:14:49
Kadını ikinci plana atan öğretiler Orta Çağ ürünüdür. Tüm kanunlar ve kuralları erkekler düzenlediği için doğal olarak kadınlar ikinci planda kalmış. Bu zaman içersinde yerleşti günümüzde ise uyanış var ve bedel ödemeye başladı kadınlar, uyanışlarının bedeli bu aslında. Alışılmış erkeklerin egemenliğine kadınlar kendilerini savunduklarında gelenekler, hatta dini öğretiler karşısına çıkar! Orta Çağ sonrası çok kadını sahiplenmek, onları beslemek bu tabiri özellikle kullanırım. Çünkü birden fazla kadını nikah etme konusunda bakabileceği ölçüsü var. Sanki kedi bakıyor. Bu da Şeyh ve efendilerin çok kadını rahatlıkla alabilmesi için aslında.... Oraya girmeyim dahah bilimsel şeyler anlatmak isterim Kuranda "Meryem" hariç hiç bir kadının ismen adı geçmez. Bahsi geçen kadınların ismi geçmez; şöyle geçer; "Firavunun karısı", "... zevcesi", "Melike" adı geçmez "Melike" denir. Asiye, adı geçmez bahsi geçer, bunun gibi. Yani kadının hakkaten adı yok! Meryen var ama. Kadınları nikah ederken onlara "Mihir" adı altında bir ödenek yapılır. Bu ödenek kuranda geçer. Bu ödeneği sonradan "Başlık parasına " çevirmişler. Bir de ayrılınca ödenen bir para vardır o da kadını 3 ay 10 gün geçindirecek nafakasını sağlayacak bir paradır.kadın başkasıyla bu sürede evlenemez! Bazı Kadın hakları savunucularının süreci dikkate alması gerekir. Sloganlarla , cafcaflı sözlerle kendilerini gösteriyorlar sadece. Bunun da faydası olmuyor.Her toplumun farklı nedenleri var kadını ikinci plana atmak için. Miras konusu, şahitlik konusu, çok eşlilik konusu, kadını dövme olarak anlaşılan dinsel öğretiler. Aslında dövme yok ama öyle anlamışlar. Uzatmayım yorumu. Bilmeden olmaz. Kadının ikinci sınıfa düşmesinin arka planına bakmadan olmuyor. Selametle.

1 cevap yazılmış Cevap Yaz


Filiz Şahin. 21 Şubat 2013 Perşembe 10:28:33
kadın daha kendinden bile habnerdar değilken uyanan , ikaz eden ya da itiraz eden hemcinslerine karşı " ama ben ne yapabilirim" diyebiliyorlar ya da tam tersi militan bir duruşta sergileyebiliyorlar
dediğinizi gibi kadın erkek egemenliğinde nefes almaya çalışırken ne derece uyanabilir uyandırma çalışmaları ne derece samimidiri bazen bildiklerim zul geliyor bilmek istemiyorum desem yeridir
emrgl
4 Şubat 2013 Pazartesi 22:39:12
bilenmiş kalemler :) kalbine sağlık

4 cevap yazılmış Cevap Yaz


Filiz Şahin. 4 Şubat 2013 Pazartesi 22:42:22
biliyor musnuz değişen hiçbirşey yok
kadını da erkeği de hala bayan kelimesinin saçmalığını öğrenmelerine rağmen tepkisizler
emrgl 4 Şubat 2013 Pazartesi 22:45:15
bu bana bi tepkimiydi yoksa; duruma sitemmi anlayamadım arkadaşım ('',)
Filiz Şahin. 6 Şubat 2013 Çarşamba 22:22:00
sizetepki olur mu hiç
onca çırpınmam rağmen bir adım yol alamadım da onu anlattım
emrgl 6 Şubat 2013 Çarşamba 23:16:58
olsun elinden geleni yapmanda bi ilerlemedir; bide farkındalık hissiyatına sahip olupta pasifce duranlarda var ;)
Ebrulisevgi
11 Aralık 2012 Salı 11:10:58
Tebrikler
soluksuz okudum hanımefendi:)
saygılar başarılar.

1 cevap yazılmış Cevap Yaz


Filiz Şahin. 21 Şubat 2013 Perşembe 10:35:28
bu yorumunuz bildirimini kaçırmışım kusura bakmayın lütfen
ziyaretiniz için çok teşekkür El ele verelimde bize bayan demelerine mani olalım olmaz mı .sevgimle
yeğinadnan
11 Aralık 2012 Salı 10:07:10
Henüz hiç kullanmadığım bir tabirdir.kullanmama sebebim ise sizin kadar olaya masum bakmamam dan kaynaklanıyor. Birine bayan demenin bendeki karşılığı iğrenç dense yeridir.
Lise yıllarında Kullandığımız Hanımefemdi,Hanım,Yerine bay'a ait,bay a ilişkin,,Erkek lere açık kapı,Erkek sayıklayan, Ms ile msis arası piç bir ifade.
Gurur duyarak okudum yalnızım sanıyordum değilmişim. İnşallah; Bir gün Kadın konusunda da yeni tefekkürler gelişir. Tencere der gibi; Aidiyet hissinden koparılan Kız evlatlarımızın evlilik sonrası KADIN diye anılması da kendimce Toplumsal bir sapıklığa işaret etmektedir.
Kadın yokmudur peki; Tabii ki Kadında vardır Erkekte sıkıntı ikisininde Mikrop olduğunu bilmemekten kaynaklanıyor.
Tek başına söylendiğinde Kadın da erkek te çirkinlik ve ölçüsüzlük işaret eder. Tanımadığımız şahısları işaret ederken kullandığımız bu sıfatların genele tabiiymiş gibi kullanılması.Abi Amca,Dayı Teyze, yenge ,Kardeş,Bey ve hanım gibi Güzel estetik ve Fazilet hissi uyandıran sözlerin yokluğu; yitirdiklerimizin neler olduğunun;Ispatı dır. "Bacı" zırvasına hiç dokunmayayım O da ayrı bir zırzopluk.Hülasa İnsan Müştereğinde Aklı nefsine tercih eden herkese cinsiyetine bakmaksızın Lanet olsun.
Severek ve sevinerek okudum ellerinize yüreğinize sağlık.

Cevap Yaz
Edebiyatdefteri.com, 2016. Bu sayfada yer alan bilgilerin her hakkı, aksi ayrıca belirtilmediği sürece Edebiyatdefteri.com'a aittir. Sitemizde yer alan şiir ve yazıların telif hakları şair ve yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Sitemiz hiç bir şekilde kâr amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır.

Sitemizde yer alan şiirler, öyküler ve diğer eserlerin telif hakları yazarların kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Eserlerin izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Ayrıca sitemiz Telif Hakları kanuna göre korunmaktadır. Herhangi bir özelliğinin kısmende olsa kullanılması ya da kopyalanması suçtur.